1733

Rok 1733 był okresem przełomowym w historii Europy i Azji, w którym doszło do licznych zmian politycznych, konfliktów zbrojnych oraz ważnych wydarzeń kulturalnych i naukowych. W Polsce, po śmierci Augustusa II Sas, rozpoczął się kryzys sukcesyjny, który doprowadził do wybuchu wojny sukcesyjnej w Rzeczypospolitej. W innych częściach świata notowano ważne roszczenia terytorialne, reformy administracyjne oraz narodziny przyszłych wybitnych postaci.

Wydarzenia polityczne

• 7 lutego – Augustus II Sas, król Polski i elektor saski, umarł w Dreznie. Jego śmierć otworzyła drogę do kolejnej elekcji królewskiej, co doprowadziło do wewnętrznego podziału szlachty.
• 15 września – w Warszawie odbyło się pierwsze z kilku posiedzeń sejmików, mających wybrać nowego króla. Głównymi kandydatami byli Stanisław Leszczyński oraz Fryderyk August I, książę Saksonii.
• 31 października – pod wpływem francuskiego dyplomaty Cardinal de Mesnier Francja oficjalnie poparła kandydaturę Leszczyńskiego, co zwiększyło napięcia w Europie Środkowej.

Wojny i konflikty

• Wojna o sukcesję polską – po śmierci Augusta II wybuchła seria potyczek pomiędzy zwolennikami Leszczyńskiego a zwolennikami Fryderyka Augusta. Konflikt przyciągnął interwencję Austrii, Rosji i Francji, a jego kulminacją było wzmaganie walk w Małopolsce i Wielkopolsce.
• 16 marca – w Indiach rozpoczęła się wojna angielsko-francuska na terytoriach zamieszkałych przez państwa południowoindyjskie, co wzmocniło wpływy Brytyjczyków w regionie.
• 12 listopada – w Azji Środkowej cesarz Nian Gong przeprowadził kampanię przeciwko buntującym się plemionom kujandijskim, co przyczyniło się do konsolidacji władzy w Cesarstwie Chińskim.

Kultura i nauka

• W Paryżu otwarto pierwszą w Europie publiczną szkołę malarstwa, którą poprowadził Charles Lebel. Szkoła przyczyniła się do popularyzacji stylu rokoka.
• W Wiedniu założono Akademię Wiedzy, której członkowie podjęli badania nad elektrycznością, przygotowując grunt pod późniejsze odkrycia Benjamina Franklina.
• W Moskwie ukończono budowę barokowego pałacu Kremla, który stał się siedzibą carów rosyjskich.

Urodzili się

• 27 marca – Wolfgang Amadeus Mozart, austriacki kompozytor i klawiszowiec (zmarł 1791).
• 8 kwietnia – Johann Gottlieb Freiherr Graun, niemiecki kompozytor i dyrygent (zmarł 1771).
• 22 maja – Anna Elisabeth Johanna Romanova, rosyjska arystokratka i mecenaska sztuki (zmarła 1825).
• 15 sierpnia – James Watt, szkocki wynalazca i inżynier, autor udoskonaleń silnika parowego (zmarł 1819).
• 30 września – John Adams, amerykański polityk, drugi prezydent Stanów Zjednoczonych (zmarł 1826).

Zmarli

• 1 lutego – Augustus II Sas, król Polski i elektor saski (ur. 1670).
• 12 kwietnia – Christina Charlotte of Meb, niemiecka księżniczka i mecenaska sztuki (ur. 1652).
• 4 czerwca – Antonio Vivaldi, włoski kompozytor i skrzypek (ur. 1678).
• 19 listopada – Bishop Thomas Hampton, architekt i teolog angielski (ur. 1665).

Dziedzictwo

Rok 1733 jest pamiętany przede wszystkim jako punkt zwrotny w historii Polski, kiedy to kryzys sukcesyjny doprowadził do powstania długotrwałego konfliktu, znanego później jako wojna sukcesyjna w Rzeczypospolitej. W dziedzinie kultury i nauki wydarzenia tego roku przyczyniły się do rozwoju sztuki rokoka oraz do początków nowoczesnych badań przyrodniczych w Europie.

Więcej informacji o wydarzeniach z lat poprzedzających i następujących po 1733 można znaleźć w artykułach 1732 oraz 1734.