1890

Rok 1890 był rokiem intensywnych zmian politycznych, społecznych i kulturalnych na całym świecie. W określeniu „era wiktoriańska” wciąż dominowały mocarstwa europejskie, a Stany Zjednoczone przechodziły okres ekspansji terytorialnej i industrializacji. W Polsce, będącej pod zaborem rosyjskim, pruskim i austriackim, nasilały się ruchy narodowo‑wyzwoleńcze oraz rozwój życia kulturalnego i naukowego.

Polityka i wydarzenia międzynarodowe

• W wyniku ustawy Sherman’a Antitrust Act przyjętej 2 czerwca w Stanach Zjednoczonych wprowadzono pierwsze federalne przepisy antymonopolowe.
• 29 grudnia doszło do masakry pod Wounded Knee – ostatniego starcia pomiędzy Siłami Zbrojnymi USA a księciem Lakota, co zakończyło okres wojen indiańskich.
• W Niemczech wypowiedziano referat Bismarcka w sprawie zwiększenia wpływów kolonialnych, co doprowadziło do powstania Niemieckiej Afryki Zachodniej (dzisiejsza Namibia).
• W Japonii cesarz Meiji kontynuował reformy modernizacyjne, a w sierpniu otwarto pierwszą w kraju linię telegraficzną z Europą.
• W Imperium Rosyjskim wybuchła fala protestów chłopskich, przyspieszając powstanie ruchu ludowego i przygotowując grunt pod rewolucję 1905 roku.

Kultura i sztuka

W sztuce i literaturze roku 1890 widać wpływy secesji oraz rosnącą popularność realizmu. W Paryżu otwarto wystawę World’s Fair wampira, a kilka lat później na szczycie Eiffla rozstawiono pierwsze instalacje świetlne. W Rosji powstała nowa gazeta literacka „Literaturniy Mir”, a w Polsce publikowano tomik poezji Stanisława Mazurka.

Nauka i technika

• W Niemczech Wilhelm Conrad Röntgen
• W USA otwarto pierwszą w stanie Kalifornii linię tramwajową napędzaną prądem elektrycznym – Tramwaj Elektryczny w Los Angeles.
• W Wielkiej Brytanii Henryk Morris

Sport i rozrywka

W 1890 roku w Anglii odbyło się pierwsze w historii międzynarodowe zawody w piłce nożnej pomiędzy zespołami narodowymi. W Stanach Zjednoczonych rozegrano World Series w baseballu, którego zwycięzcą został zespół Chicago Cubs.

Urodzeni

• 22 listopada – Charles de Gaulle, francuski generał i polityk, późniejszy prezydent Francji (śmierć 1970).
• 3 czerwca – Fritz Lang, austriacki reżyser filmowy, twórca klasycznych dzieł takich jak „Metropolis” i „M” (śmierć 1976).
• 15 lipca – Ayn Rand, rosyjsko‑amerykańska pisarka i filozofka, autorka “Atlas Shrugged” (śmierć 1982).
• 26 października – Madhav Krishna Jayanti, indyjski pięciokrotny złoty medalista olimpijski w podnoszeniu ciężarów (śmierć 1973).
• 4 grudnia – Pieter Stanley, holenderski wynalazca, autor innowacji w dziedzinie radiotechniki (śmierć 1965).

Zmarli

• 5 stycznia – Emily Dickinson, amerykańska poetka, znana z hermetycznych wierszy (urodzona 1830).
• 6 marca – John Stuart Mill, brytyjski filozof i ekonomista, autor „O wolności” (urodzony 1806).
• 20 kwietnia – Friedrich Rudolf Wilhelm Römer, niemiecki artysta i ilustrator, twórca pierwszych komiksów w Europie (urodzony 1849).
• 10 listopada – Karl Robert Robb, rosyjski geograf i podróżnik, badacz Syberii (urodzony 1822).

Dziedzictwo i znaczenie

Rok 1890 stanowi ważny punkt zwrotny w historii nowożytnej. Wprowadzenie prawa antymonopolowego w USA zapoczątkowało regulacje gospodarcze, które do dziś kształtują światowy rynek. Odkrycie promieniowania X‑rays otworzyło nową erę w diagnostyce medycznej, a liczne wydarzenia polityczne przyczyniły się do formowania współczesnych granic i systemów władzy. W kulturze i sztuce 1890 rok przyczynił się do rozkwitu secesji i modernizmu, co odczuwalne jest w architekturze, literaturze i filmie aż do współczesności.