1930

Rok 1930 był rokiem przełomowym w wielu dziedzinach życia społecznego, gospodarczego i kulturalnego na świecie. Był to drugi rok pierwszej dekady lat 1930‑tych, charakteryzującej się głębokim kryzysem gospodarczym w Europie i w Stanach Zjednoczonych, a także intensywnym procesem dekolonizacji i zmian politycznych.

Polityka i wydarzenia międzynarodowe

W Stanach Zjednoczonych prezydentem pozostawał Herbert Hoover, a w 1931 roku USA weszły w najgłębszą fazę Wielkiego Kryzysu.
W Związku Sowieckim przywódcą był Józef Stalin. W tym roku odbyło się 17. Kongres Partii, na którym podkreślono konieczność szybkiej industrializacji.
W Niemczech federalnym kanclerzem był Heinrich Braun, a partia nazistowska organizowała liczne marsze i demonstracje pod przywództwem Adolfa Hitlera.
W Japonii cesarzem był Hirohito. 13 sierpnia 1930 r. w Seulu wybuchła ekshibicja filmowa „Młodzi i złodzieje”, co przyczyniło się do rozwoju kinematografii w Azji.
W Wielkiej Brytanii premierem był Ramsay MacDonald. Kryzys gospodarczy zmusił rząd do wprowadzenia polityki ograniczania wydatków i zwiększenia podatków.

Gospodarka

Na całym świecie panował kryzys gospodarczy, wywołany załamaniem rynku akcji w 1929 r. W Polsce rząd pod przywództwem premiera Józefa Piłsudskiego wprowadził program tenowy mający na celu stabilizację waluty i poprawę sytuacji rolników.

Kultura i sztuka

W literaturze polskiej w 1930 r. opublikowano powieść „Wesele” autorstwa Stanisława Żółkiewskiego. W tym samym roku „Wzmacniacz” autorstwa Jana Kowalskiego został uznany za jedną z najważniejszych powieści epoki.
W muzyce klasycznej Igor Strawiński zadedykował „Święto wiosny” nowej wersji, wykonywanej w Paryżu pod dyrekcją Pierre’a Schneidera.
W filmie hollywoodzkim „Młodzi i złodzieje” w reżyserii Johna Forda zadebiutował aktor James Starr.

Nauka i technika

W 1930 r. Albert Einstein opublikował kolejne prace z zakresu teorii pola jednorodnego, a Enrico Fermi rozpoczął badania nad rozszczepieniem jądra atomowego, które wkrótce doprowadzą do odkrycia reakcji łańcuchowej.

W Związku Sowieckim otwarto pierwszą w historii elektrownię atomową w Obninski, co było ważnym krokiem w rozwoju energetyki jądrowej.

Sport

W Igrzyskach Olimpijskich w Monako (pierwsze Letnie Igrzyska w historii) rozegrano po raz pierwszy dyscyplinę kajakarstwo oraz lekkoatletykę.
W piłce nożnej, w rozgrywkach mistrzostw świata 1930, Urugwaj odniosł zwycięstwo nad Argentyną w finale.

Urodzenia

Martin Scorsese – 17 listopada, reżyser filmowy (amerykański)
George R. R. Martin – 20 września, pisarz (amerykański)
Meryl Streep – 22 czerwca, aktorka (amerykańska)
Toni Morrison – 18 lutego, pisarka i laureatka Nagrody Nobla (amerykańska)
Ellen Johnson Sirleaf – 29 października, polityk i laureatka Pokojowej Nagrody Nobla (Liberia)

Zmarli

Winston Churchill – 24 września, brytyjski polityk i premier (zmarł w Londynie)
Franklin D. Roosevelt – 12 marca, prezydent Stanów Zjednoczonych (zmarł w Waszyngtonie)
Annie Nin – 24 marca, pisarka (zmarła w Paryżu)
Maurice Thompson – 8 sierpnia, poeta i tłumacz (zmarł w Nowym Jorku)

Dziedzictwo

Rok 1930 zapisał się w historii jako okres intensywnych przemian i konfliktów. Kryzys ekonomiczny przyczynił się do wzrostu niezadowolenia społecznego, które w kolejnych latach doprowadziło do zmian politycznych i społecznych w wielu krajach, w tym do powstania reżimów totalitarnych w Europie. Jednocześnie rozwój nauki i techniki, zwłaszcza w dziedzinie fizyki jądrowej i lotnictwa, położył podwaliny pod przyszłe innowacje, które ukształtowały drugą połowę XX wieku.