a-levels
a-levels (ang. Advanced Level) – kwalifikacja szkolna przyznawana po ukończeniu drugiego etapu edukacji średniej w Wielkiej Brytanii oraz w wielu krajach wpływowych na brytyjski system edukacji. Są one najważniejszym elementem rekrutacji na studia wyższe w Zjednoczonym Królestwie i uznawane są na całym świecie jako równoważnik matury czy International Baccalaureate.
Historia
Podstawy a-levels sięgają końca XIX wieku, kiedy to Oxford University Press wprowadziła School Certificate. W 1951 roku rząd brytyjski przekształcił ten egzamin w Advanced Level, a od 1962 roku egzamin ten stał się powszechnym elementem systemu edukacji w Anglii i Walii. W 1988 roku nastąpiła reforma wprowadzająca GCSE jako wstępny etap przed a-levels.
Struktura i przebieg
- Rozdział na dwa etapy – AS level (Advanced Subsidiary) oraz A2 level. Do 2015 roku AS był samodzielnym egzaminem, a od 2017 roku jest traktowany jako część pełnych a-levels.
- Przedmiotowość – uczniowie zazwyczaj wybierają od trzech do czterech przedmiotów, które studiują intensywnie przez dwa lata.
- Rodzaje egzaminów – Cambridge Assessment, AQA i OCR to trzy główne organizacje egzaminacyjne przygotowujące i oceniające a-levels.
- Formy oceny – większość przedmiotów składa się z egzaminów pisemnych, lecz niektóre (np. sztuka, muzyka, laboratoriów przyrodniczych) uwzględniają pracę praktyczną lub portfolio.
Skala ocen
Ocenianie odbywa się w skali od A* (najwyższa) do E (najniższa). Od 2017 roku wprowadzono nowe kryteria punktacyjne, które odzwierciedlają zarówno wyniki egzaminacyjne, jak i oceny wewnętrzne (tam, gdzie dotyczy).
Porównanie z innymi kwalifikacjami
| Kwalifikacja | Kraj/Region | Poziom | Typ oceny | Znaczenie w rekrutacji na uczelnie |
|---|---|---|---|---|
| a-levels | Wielka Brytania, Irlandia, niektóre kolonie | Poziom 3 | Egzamin pisemny, oceny praktyczne | Kluczowy wymóg przyjęć na uniwersytety |
| Matura | Polska | Poziom 3 | Egzamin pisemny i ustny | Podstawowy warunek przyjęć na uczelnie wyższe |
| International Baccalaureate (IB) | Program międzynarodowy | Poziom 3 | Egzaminy, praca rozszerzona, TOK | Uznawany na równi z a-levels |
Rola w rekrutacji na uczelnie wyższe
W brytyjskich uniwersytetach przyjęcia opierają się głównie na punktacji a-levels. Przykładowo, programy medyczne wymagają uzyskania minimum A*AA, natomiast kierunki humanistyczne mogą przyjmować oferty w przedziale BBB‑ABB. Ponadto, wyniki a-levels są wykorzystywane przy aplikacjach do programów wymiany, stypendiów oraz w procesie przyznawania kredytów studenckich.
Reformy i współczesne wyzwania
Od 2015 roku trwają liczne dyskusje na temat modernizacji a-levels. Najważniejsze zmiany to:
- oddzielenie AS od pełnych a-levels, co ma zwiększyć specjalizację przedmiotową;
- wprowadzenie większej liczby egzaminów praktycznych w przedmiotach przyrodniczych;
- propozycje wprowadzenia cyfrowych platform oceny w ramach edukacji cyfrowej.
Krytycy zwracają uwagę na rosnący stres wśród uczniów oraz na potrzebę większej równości szans pomiędzy szkołami państwowymi a prywatnymi.
Związane pojęcia i terminy
- GCSE – egzamin ukończeniowy po pierwszym etapie edukacji średniej.
- Cambridge Assessment – jedna z głównych organizacji egzaminacyjnych.
- AQA – kolejna organizacja egzaminacyjna.
- OCR – kolejna organizacja egzaminacyjna.
- Reforma edukacji – procesy legislacyjne wpływające na zawartość i strukturę a-levels.
Bibliografia i dalsze lektury
Choć w tym artykule nie podano zewnętrznych linków, w encyklopedii dostępne są wpisy: