Babilon

Babilon – starożytne miasto i później królestwo położone w południowo‑środkowej Mezopotamii, nad rzeką Eufrat. Było jednym z najważniejszych ośrodków kultury, polityki i religii w starożytnym Bliskim Wschodzie, a jego historia rozciąga się od III tysiąclecia p.n.e. aż do czasów podbicia przez Aleksandra Wielkiego w 331 r. p.n.e.

Geografia

Miasto znajdowało się na półwyspie otoczonym przez bieg Eufratu od zachodu i południa oraz przez liczne kanały i dorzecza. Dzięki temu teren był bardzo żyzny, a warunki wodne sprzyjały rozwojowi rolnictwa.

Historia

Okres sumeryjski i akadyjski

Pierwsze osady w rejonie Babilonu pochodzą z okresu sumeryjskiego (Sumeryjczyków), jednak prawdziwy rozkwit miasta nastąpił po przyjęciu władzy przez Akadyjczyków w XVIII w. p.n.e.

Panowanie Hammurabiego

Najważniejszy wczesny władca Babilonu, Hammurabi (1792‑1750 p.n.e.), zjednoczył większość południowej Mezopotamii i wprowadził Kodeks Hammurabiego – jeden z najstarszych znanych kodeksów prawnych.

Okres nowobabiloński

Po upadku panowania asyryjskiego w VII w. p.n.e. Babilon odzyskał znaczenie w czasie tzw. Nowobabilonu. Władcy tego okresu, w szczególności Nabuchodonozor II, rozpoczęli ogromne projekty budowlane, w tym odbudowę Zigurat (Etemenanki) oraz wzniesienie wielkich murów obronnych.

Podboje perskie i greckie

W 539 r. p.n.e. Babilon podbili Persowie pod wodzą Cyrusa Wielkiego, zachowując jednak pewną autonomię. W 331 r. p.n.e. miasto zostało zajęte przez Aleksandra Wielkiego, który wydał je zezwolenie na samodzielne rządy pod rzymskim protektorem, lecz później miasto stopniowo traciło na znaczeniu.

Kultura i religia

Centralnym elementem religijnego życia Babilonu był kult boga Marduka, uważanego za patrona miasta. Najważniejszą świątynią był Zigurat Etemenanki, będący jednocześnie symbolem wieży Babel opisanej w Biblii.

W sztuce i literaturze babilońskiej pojawiały się liczne hymny, eposy i teksty astronomiczne. Babilończycy opracowali system zapisu klinowego, który był używany do zapisywania nie tylko języka akadyjskiego, ale także tekstów w języku sumeryjskim.

Architektura

Zigurat Etemenanki – potężna, schodkowa konstrukcja o wysokości około 90 m, będąca jedną z siedmiu cudów starożytnego świata (według niektórych przekazów).
Wielkie mury obronne – otaczały miasto podwójną warstwą murów, które wzniesiono za panowania Nabuchodonozora II.
Pałac królewski – rozległy kompleks rezydencyjny z ogrodami, salami tronowymi i licznymi pomieszczeniami administracyjnymi.

Znaczenie w historii nauki

Babilon był jednym z najważniejszych ośrodków astronomii w starożytności. Babilońscy astronomowie opracowali precyzyjny kalendarz lunarny, prognozowali zaćmienia Słońca i Księżyca oraz wprowadzili system sześćdziesiętny, będący podstawą dzisiejszych miar kątowych i czasowych.

Dziedzictwo współczesne

Na miejscu starożytnego Babilonu znajduje się współczesne miasto Al‑Hillah. Ruiny miasta zostały odkryte i częściowo wykopane pod koniec XIX i na początku XX w., a w 2019 r. obszar ten został wpisany na listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Do dzisiaj Babilon jest symbolem potęgi, wiedzy i zagadek starożytnego świata.