Changquan
Changquan (z chińskiego 長拳, dosł. „długa pięść”) jest jednym z najważniejszych i najpopularniejszych stylów wushu oraz kung fu. Charakteryzuje się otwartymi, rozległymi gestami, wysokimi kopnięciami, dynamicznymi obrotami oraz dużą prędkością i siłą wykonania. Styl ten wywodzi się z tradycyjnych chińskich sztuk walki północnych i jest często nazywany „północnym stylem długiej pięści”.
Historia
Tradycje associated z Changquan sięgają okresu dynastii Han (206 p.n.e. – 220 n.e.), choć jego współczesna forma została skodyfikowana dopiero w latach 50. i 60. XX wieku w ramach modernizacji wushu sportowego. W 1950‑tych latach chiński rząd wprowadził program standaryzacji tradycyjnych sztuk walki, a w wyniku tego powstało Chińskie Wushu – system, w którym Changquan stał się jedną z podstawowych form.
Twórcy współczesnego Changquan, m.in. Wang Xiaojun i Yu Ying, czerpali inspirację z tradycyjnych szkół północnych, takich jak Shaolin, Mizongquan i Xingyiquan. Dzięki temu połączeniu styl utrzymał korzenie tradycyjne, a jednocześnie stał się dostosowany do wymogów sportowych i pokazowych.
Główne cechy stylu
- Rozległe postawy – niska, szeroka pozycja podstawowa (ma bu), pozwalająca na szybkie przemieszczanie się po macie.
- Wysokie i szybkie kopnięcia – m.in. tian ti (kopnięcie pod niebo) oraz jiao quan (kopnięcie w kształcie koła).
- Dynamiczne uderzenia – długie, pełne wyciągnięcia ramion i otwarte pięści, często połączone z obrotami i przeskokami.
- Zróżnicowane techniki – obejmują zarówno techniki ręczne, jak i nogi, a także elementy akrobatyczne (skoki, przewroty).
- Praca oddechowa – stosowanie technik oddechowych podobnych do taijiquan, co zwiększa płynność ruchu.
Struktura formy (taolu)
Standardowy zestaw chińskich form sportowych obejmuje:
- Changquan (forma miejska) – podstawowa sekwencja ruchów, składająca się z ok. 150‑200 kroków.
- Nanquan – kontrastujący styl południowy, często wykonywany w tandemie z Changquan.
- Jianshu – forma z użyciem miecza jednoręcznego, podkreślająca precyzję i płynność.
- Daoshu – forma z użyciem wielkiego miecza (dao).
- Qiangshu – forma z użyciem włóczni (qiang).
Trening i przygotowanie
Trening Changquan wymaga intensywnej pracy nad:
- Rozciągliwością – codzienne ćwiczenia rozciągające kończyny, kręgosłup i stawy.
- Siłą i wytrzymałością – treningu siłowego (np. podnoszenie ciężarów) oraz wytrzymałościowego (bieg, skakanie).
- Koordynacją i równowagą – ćwiczenia na równoważni, praca z piłką lekarską.
- Techniką oddechu – praktyka qi gong i medytacji chińskiej.
- Precyzją ruchu – liczne powtórzenia poszczególnych kombinacji w zwolnionym tempie.
Związki z innymi sztukami walki
Changquan wpływał i jest wpływany przez wiele innych systemów:
- Shaolin kung fu – wspólne techniki ręczne i kopnięcia.
- Mizongquan – podobne dynamiczne i okrężne ruchy.
- Sanda – elementy walki wparcie (przemoc w walce) wykorzystywane w treningu sportowym.
- Wushu sportowy – Changquan jest jedną z głównych dyscyplin w zawodach międzynarodowych.
Popularność i współczesne zastosowanie
Changquan jest najczęściej spotykany w:
- Szkołach wushu w Chinach i na świecie.
- Pokazach kulturalnych oraz festiwalach sztuk walki.
- Programach szkoleniowych jednostek policyjnych i wojskowych (m.in. w Chińskiej Armii).
- Filmach i serialach akcji, gdzie wykorzystywane są efektowne wysokie kopnięcia i akrobacje.
W ostatnich dekadach Changquan zyskał dużą popularność także w Europie i Ameryce Północnej, gdzie liczne kluby i akademie oferują zajęcia zarówno w wersji tradycyjnej, jak i sportowej.
Przykładowi mistrzowie
- Jet Li – znany aktor i mistrz Changquan, trenujący w Szkole Shaolin.
- Zhao Kun – wielokrotny mistrz światowych zawodów w Changquan Urban.
- Gao Jin – trener i sędzia w Międzynarodowej Federacji IWUF.
Źródła i dalsza lektura
Więcej informacji można znaleźć w następujących artykułach: