encyklopedia.space

Dewey (klasyfikacja dziesiętna)

System klasyfikacji dziesiętnej Deweya (ang. Dewey Decimal Classification, w skrócie DDC) jest powszechnie stosowanym w światowych bibliotekach systemem organizacji zbiorów książkowych i innych materiałów dokumentacyjnych. Został opracowany na początku XX wieku przez amerykańskiego bibliotekarza i pedagoga Melvila Deweya i od tego czasu przeszedł liczne modernizacje, pozostając jednym z najważniejszych narzędzi klasyfikacyjnych w dziedzinie bibliotekoznawstwa.

Historia

Idea stworzenia jednolitego systemu klasyfikacji wywodzi się z potrzeby ujednolicenia zasad porządkowania zbiorów w bibliotekach publicznych i akademickich w Stanach Zjednoczonych. Melvil Dewey opublikował pierwszą edycję DDC w roku 1876 pod tytułem “A Classification and Subject Index for Cataloguing and Arranging the Books in Libraries”. System szybko zdobył popularność dzięki swojej prostocie, przejrzystości i możliwości rozbudowy.

Budowa systemu

Klasyfikacja dziesiętna opiera się na podziale wiedzy na dziesięć głównych klas, które są oznaczone cyframi od 000 do 900. Każda z tych klas jest dalej podzielona na dziesięć podklas, a podklasy na kolejne dziesięć działów, co tworzy hierarchiczną strukturę pozwalającą na precyzyjne oznaczanie tematu publikacji. Przykładowo:

  • 500 – nauki przyrodnicze
  • 510 – matematyka
  • 511 – algebra

System umożliwia także stosowanie tzw. liczb dziesiętnych rozszerzonych, które pozwalają na bardzo szczegółowe opisanie tematu (np. 823.914 – powieść angielska z lat 1945‑1999).

Zastosowanie

DDC jest wykorzystywany w większości bibliotek publicznych, szkolnych i akademickich na całym świecie. W Polsce system ten został przyjęty m.in. w bibliotekach uczelnianych i publicznych, a także w większych katalogach katalogowych. W wielu systemach informatycznych zarządzania zasobami bibliotecznymi (tzw. OPAC) numer DDC jest podstawowym elementem metadanych opisujących pozycję.

Powiązane systemy klasyfikacyjne

Obok klasyfikacji Deweya istnieją inne ważne systemy, takie jak Klasyfikacja Universalna (UDC) czy system klasyfikacji OCLC. Każdy z nich ma własne zasady strukturalne, ale wszystkie dążą do ułatwienia odnajdywania i porządkowania zasobów bibliotecznych.

Wersje i aktualizacje

Obecnie najnowszą wersją DDC jest 23. edycja, opublikowana w roku 2022. Ocenia się, że w całym świecie system ten obejmuje ponad 200 milionów pozycji bibliograficznych.

Znaczenie kulturowe i edukacyjne

Poza praktycznym zastosowaniem w bibliotekach, klasyfikacja Deweya stała się przedmiotem badań w dziedzinie informacji i bibliotekoznawstwa. System ten odgrywa ważną rolę w procesie cyfryzacji zbiorów oraz w tworzeniu interoperacyjnych katalogów internetowych, umożliwiając spójny opis zasobów pochodzących z różnych instytucji.

Patrz także