Encyklopedia gier wideo

Encyklopedia gier wideo (video game encyclopedia) to zbiór systematycznie opracowanych informacji o grach elektronicznych, ich historii, technice, twórcach oraz wpływie na kulturę masową. Dzieła tego typu przyjmują różne formy – od tradycyjnych książek po bazy danych dostępne online – i służą jako pierwsze źródło wiedzy dla badaczy, dziennikarzy, twórców oraz fanów.

Historia

Pierwsze próby gromadzenia wiedzy o grach wideo pojawiły się już w 1981 roku, kiedy to powstały pierwsze drukowane przewodniki, tak zwane strategy guides, opisujące rozgrywkę w popularne tytuły w salonach gier arcade. W 1985 roku wydano pierwszą kompleksową książkę poświęconą historii gier wideo – History of Electronic Games, autorstwa Stevena Arnolda. Dzięki rozwojowi komputerów osobistych oraz konsol w latach 1990‑1999 nastąpił przyrost publikacji, w tym pierwszych encyklopedii w formie papierowej, takich jak Encyclopedia of Video Games wydana przez firmę Scholastic.

Struktura encyklopedii

Typowa encyklopedia gier wideo dzieli się na następujące sekcje:

Chronologia – opis rozwoju gier od 1972 roku (premiera Spacewar!) po współczesność.
Platformy – charakterystyka konsol (Nintendo, Sony PlayStation, Microsoft Xbox), komputerów (PC) oraz systemów arcade.
Gatunki – klasyfikacja gier (np. RPG, FPS, platformówki).
Twórcy i studia – biografie projektantów, programistów i artystów oraz przegląd najważniejszych studiów, takich jak Nintendo, Sega, Square Enix.
Technologia – omówienie silników (np. Unreal Engine), narzędzi graficznych i dźwiękowych.
Kultura i wpływ społeczny – analiza fenomenów e‑sportu, streamingu oraz edukacji.

Najważniejsze publikacje

Poniżej wymieniono kilka przełomowych dzieł, które ugruntowały pozycję encyklopedii gier wideo jako dziedziny akademickiej:

Encyclopedia of Video Games (1994) – pierwsza kompleksowa pozycja dostępna w języku angielskim.
Historia gier komputerowych (2002) – polska publikacja pod redakcją Adama Kowalskiego, będąca pierwszym opracowaniem w języku polskim.
Game Studies: The International Journal of Computer Game Research (od 2001) – periodyk zawierający liczne artykuły podsumowujące wyniki badań.
Wikipedia – choć nie jest tradycyjną publikacją, od 2001 roku stanowi najobszerniejszy i najczęściej aktualizowany zbiór wiedzy o grach wideo.

Cyfrowe bazy danych

W erze internetu powstały liczne interaktywne encyklopedie, które umożliwiają użytkownikom nie tylko przeglądanie treści, ale także ich edycję i dodawanie nowych informacji. Do najważniejszych platform należą:

MobyGames – baza danych z ponad 300 000 rekordów gier, zawierająca szczegółowe informacje o wydawcach i platformach.
IGDB (Internet Game Database) – otwarta encyklopedia udostępniająca API dla twórców aplikacji.
Giant Bomb – serwis oferujący recenzje, wywiady i rozbudowane artykuły tematyczne.

Znaczenie w edukacji i badaniach