encyklopedia.space

ISO/IEC 8859‑4

ISO/IEC 8859‑4 (znany także jako Latin‑4 lub North European) jest częścią serii międzynarodowych norm kodowania znaków opracowanych przez ISO i IEC. Norma określa 8‑bitowe kodowanie znaków przeznaczone do obsługi języków północno‑europejskich, w szczególności języków bałtyckich.

Historia

Norma została przyjęta w 1998 roku jako część standardu ISO/IEC 8859, rozszerzającego pierwotny zestaw 7‑bitowy ASCII o dodatkowe 128 znaków. Wcześniej, w latach 80. XX wieku, opracowano podobne zestawy kodowe w ramach projektów ITU‑T 61 i ISO‑5426, jednak nie zapewniały one spójności z międzynarodowymi standardami.

Zastosowanie

ISO/IEC 8859‑4 jest wykorzystywany głównie w następujących językach i regionach:

  • Estonia – język estoński (Estonia)
  • Łotwa – język łotewski (Łotwa)
  • Litwa – język litewski (Litwa)
  • Białoruś – niektóre wersje języka białoruskiego (Białoruś)
  • Finnish, Swedish i Islandic – jako element obsługi wielojęzycznej w systemach skandynawskich

Charakterystyka techniczna

Norma definiuje 256 kodów bajtowych (0‑255). Pierwsze 128 kodów (0‑127) to standardowy zestaw ASCII, natomiast druga połowa (128‑255) obejmuje znaki specyficzne dla języków bałtyckich oraz dodatkowe symbole typograficzne.

Kod (heks.)SymbolOpis
0xA0 spacja niełamiąca (NBSP)
0xA1Ąduża litera A z ogonkiem (polski, litewski)
0xA2˘znak diakrytyczny ogonek (breve)
0xA3Łduża litera L z kreską
0xA4¤symbol waluty
0xA5Ĩduża litera I z tilde
0xA6Īduża litera I z macronem
0xA7Įduża litera I z kropką
0xA8Ėduża litera E z kropką
0xA9Ķduża litera K z cedillą

Porównanie z innymi kodowaniami

W porównaniu do najpopularniejszego Unicode, ISO/IEC 8859‑4 oferuje znacznie mniejszy zestaw znaków, ale jest prostszy do implementacji w starszych systemach operacyjnych i urządzeniach o ograniczonej pamięci. Oto krótkie zestawienie:

  • Rozmiar znaków: 1 bajt (8 bit) vs. 2‑4 bajty w Unicode (UTF‑8/UTF‑16/UTF‑32).
  • Zakres językowy: ograniczony do kilku języków bałtyckich i skandynawskich vs. globalny w Unicode.
  • Kompatybilność: w pełni kompatybilny z ASCII, co ułatwia migrację ze starszych aplikacji.

Współczesne użycie i deprecjacja

Choć ISO/IEC 8859‑4 jest wciąż wspierany w niektórych starszych systemach (np. w klasycznych wersjach Linuksa i Windows 95), jego zastosowanie maleje na rzecz Unicode, a zwłaszcza kodowania UTF‑8, które zapewnia pełną kompatybilność ze wszystkimi językami świata.

W dokumentacji technicznej niektóre projekty oznaczają ten zestaw jako ISO-8859-4 lub latin4. Warto zwrócić uwagę, że w niektórych starszych aplikacjach może on być mylnie utożsamiany z ISO/IEC 8859‑1 (Latin‑1), co prowadzi do nieprawidłowego wyświetlania znaków diakrytycznych.

Patrz także