Jerônimos

Jerônimos – potoczna nazwa Muzeum (klasztoru) Jerónimos, jednego z najważniejszych zabytków architektury manuelizmu w Lizbonie, Portugalia. Został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO w 1983 roku.

Historia

Budowę klasztoru rozpoczęto w 1501 roku z inicjatywy Króla Karola V, aby upamiętnić zwycięstwo nad Mocarstwami Osmańskimi w bitwie pod Alcácer-Quibir. Projektowano go jako miejsce pochówku Vasco da Gama oraz innych żeglarzy i odkrywców. Prace budowlane trwały ponad sześć dziesięcioleci, a ich zakończenie przypada na 1559 rok, choć wykończenia i dekoracje były kontynuowane aż do 1601 roku.

Architektura

Klasyczny przykład stylu manuelistycznego, łączącego elementy gotyku, renesansu i wpływy morskie. Charakterystyczne są:

• Imponująca fasada zachwycająca rzeźbą motywów morskich – muszle, rozgwiazdy, łańcuchy i żeglarze;
• Stołpowy kopułowy naw główny, podparty wielokątami radzialnymi;
• Rozbudowane krużganki z przepięknymi portalami zwieńczonymi łukami;
• Wnętrze z czeluścą kaplicy

Znaczenie kulturowe i religijne

Klasyczny punkt odniesienia zarówno dla architektury, jak i dla historii morskich wypraw Portugalczyków. Klasztor pełnił funkcję:

• Centrum duchowego zakonu Świętego Jerzego;
• Kościoła rodzinnego królewskiej dynastii Habsburgów;
• Muzeum sztuki i historii – od XVe wieku po współczesność.

Obecny stan i turystyka

Obecnie klasztor jest jedną z najczęściej odwiedzanych atrakcji turystycznych w Portugalii. W 2022 roku10 milionów turystów. Działa tu również Muzeum Narodowe Archeologiczne oraz biblioteka z cennymi rękopisami.

Patrimonio UNESCO

W uzasadnieniu wpisu UNESCO podkreślono, że „Jerónimos jest wybitnym przykładem architektury późnego gotyku i wczesnego renesansu, a jednocześnie manifestacją potęgi morskiej Portugalii w epoce odkryć”.

Powiązane hasła

Więcej informacji można znaleźć w następujących artykułach: Lizbona, Portugalia, Manuelizm, UNESCO, Vasco da Gama, Bitwa pod Alcácer-Quibir.