Jogo do Ano

Jogo do Ano (z języka portugalskiego „gra roku”) jest określeniem przyznawanym najlepszej grze wydanej w danym okresie, najczęściej w ciągu roku kalendarzowego. Tytuł ten funkcjonuje jako wyróżnienie branżowe, medialne oraz społeczne i jest udzielany przez różne organizacje, portale, stacje telewizyjne oraz stowarzyszenia branżowe.

Historia

Pierwsze nagrody w rodzaju „Jogo do Ano” pojawiły się już w połowie 1995 roku, kiedy to wydawnictwo Electronic Arts wprowadziło coroczne wyróżnienie Game of the Year. W kolejnych latach pojęcie to przyjęło się w branży i rozwinęło w formie licznych ceremonii oraz list rankingowych publikowanych w mediach internetowych i drukowanych.

Główne nagrody i ceremonie

The Game Awards – organizowane od 2014 roku przez portalu IGN, uznawane za jedną z najważniejszych uroczystości przyznających tytuł Game of the Year.
BAFTA Games Awards – nagrody przyznawane przez Brytyjską Akademię Sztuki Filmowej i Telewizyjnej od 2004 roku, w ramach których wyróżniona jest Best Game.
Spike Video Game Awards (SGVA) – ceremonia prowadzona w latach 2003–2013, później zastąpiona przez The Game Awards.
Golden Joystick Awards – najstarsze nagrody w branży, przyznawane corocznie od 1983 roku przez brytyjski magazyn GamesMaster.
Polska Nagroda Gry Roku – przyznawana od 2009 roku przez portal GameSpot Polska oraz serwis Polskie Media.

Kryteria oceny

W zależności od organizatora, kryteria przyznawania Jogo do Ano mogą się różnić, ale najczęściej uwzględniają:

Jakość rozgrywki – innowacyjność, płynność i satysfakcja z gry.
Grafika i dźwięk – poziom artystyczny, technologia renderowania, ścieżka dźwiękowa.
Fabuła i narracja – głębia historii, rozwój postaci, dialogi.
Wpływ kulturowy – popularność, wpływ na społeczność graczy oraz przemysł gier.
Wartość produkcyjna – budżet, zakres treści oraz jakość wykonania.

Znaczenie w przemyśle

Otrzymanie tytułu Jogo do Ano często przekłada się na zwiększoną sprzedaż, większe zainteresowanie mediów oraz podniesienie prestiżu dewelopera i wydawcy. Przykładowo, po zdobyciu nagrody Game of the Year w 2013 roku, gra The Last of Us zwiększyła sprzedaż o ponad 30 % w ciągu kolejnych sześciu miesięcy.

Kontrowersje i krytyka

System przyznawania Jogo do Ano nie jest wolny od krytyki. Wśród najczęściej wymienianych zarzutów znajdują się:

Subiektywizm jury i brak przejrzystych kryteriów.
Dominacja dużych studiów wydawniczych kosztem mniejszych, niezależnych projektów.
Brak reprezentacji różnorodności kulturowej i płci – w wielu przypadkach nagrodzone gry są tworzone głównie przez mężczyzn.
Komercyjne wpływy – sponsorzy i partnerzy medialni mogą wywierać nacisk na wybór zwycięzców.

Przykładowe laureaci

Rok	Gra	Wydawca	Organizacja przyznająca
2023	Elden Ring	Bandai Namco	The Game Awards
2022	God of War: Ragnarök	Sony Interactive Entertainment	BAFTA Games Awards
2021	Hades	Supergiant Games	Golden Joystick Awards
2020	The Last of Us Part II	Naughty Dog	Polska Nagroda Gry Roku