Katedra w St David’s (St Davids Cathedral)
Katedra w St David’s (walijska: Eglwys Gadeirlan) jest gotycką katedrą biskupią położoną w malowniczej miejscowości St Davids na południowo-zachodnim wybrzeżu Walii. Jest to najważniejszy kościół w diecezji St Davids i jeden z najstarszych zabytków sakralnych w Wielkiej Brytanii, którego początki sięgają IX wieku.
Historia
Na miejscu dzisiejszej katedry znajdowała się już wczesno‑chrześcijańska kaplica, w której w 598 roku pochowano świętego Dąwida – patrona Walii. W X wieku powstała tu pierwsza drewniana świątynia, a w XI wieku wprowadzono konstrukcję z kamienia.
Obecny budynek rozpoczęto w 1171 roku pod patronatem biskupa Geralda de Barri. Prace budowlane trwały kilkaset lat; najważniejsze fazy to:
- XV wiek – wzniesienie transeptu i chóru oraz wstawienie witraży w stylu wczesnogotyckim.
- XVII wiek – przebudowa zachodniej fasady w stylu barokowym, później przywrócona do pierwotnego wyglądu gotyckiego.
- XVIII‑XIX wiek – prace restauracyjne pod nadzorem architekta George’a Fredericka Bella.
Architektura
Katedra jest doskonałym przykładem gotyku w architekturze brytyjskiej, charakteryzującym się wysokimi sklepieniami krzyżowo-żebrowymi, smukłymi wieżami oraz licznymi witrażami przedstawiającymi sceny biblijne i legendy walijskie.
- Wieża zachodnia – ma wysokość 79 m i jest jedną z najwyższych kamiennych wież w Wielkiej Brytanii.
- Chór i ambona – zachowały oryginalne kamienne rzeźby z XII‑go wieku, w tym słynną figurę Dąwida z pastorem.
- Witraże – najważniejsze pochodzą z okresu wczesnego renesansu; wśród nich jest okno poświęcone Księciu Walijskiego Henrykowi VII.
Znaczenie religijne i kulturowe
Katedra w St David’s jest nie tylko siedzibą biskupa, ale także miejscem pielgrzymek od ponad tysiąca lat. W średniowieczu przyciągała wiernych z całej Europy, a jej relikwie – zwłaszcza kości i krzyż Dąwida – uważane są za źródło uzdrawiających mocy.
Współcześnie katedra pełni funkcje:
- centrum liturgiczne diecezji,
- lokalizacji koncertów organowych i chórów,
- miejsca licznych wydarzeń kulturalnych, w tym corocznego festiwalu St Davids Festival.
Lista biskupów diecezji St David’s (wybrane)
- Gerald de Barri (1163‑1180)
- Gruffydd Renault (1248‑1262)
- Thomas Hedley (1740‑1762)
- Mark Jones (2008‑obecnie)
Ochrona i status UNESCO
W 1990 roku katedra w St David’s została wpisana na listę Światowego Dziedzictwa UNESCO jako przykład „wyjątkowego rozwoju architektury sakralnej w Europie Północnej”. Od tego czasu prowadzone są regularne prace konserwatorskie, finansowane zarówno ze środków publicznych, jak i prywatnych darczyńców.
Galeria
Zdjęcia przedstawiające najważniejsze elementy katedry:
Współczesne inicjatywy
Katedra współpracuje z lokalnymi szkołami i organizacjami turystycznymi, promując edukację historyczną poprzez program „Młodzi Pielgrzymi”. Ponadto w ramach Programu Odnawialnego prowadzone są projekty mające na celu zmniejszenie zużycia energii i ochrona środowiska przy jednoczesnym zachowaniu autentycznego charakteru zabytku.
Bibliografia i dalsze lektury
- J. M. Cox, St David’s Cathedral: History and Architecture, 2015.
- K. Rowe, Wielka Katedra w West Wales, Wydawnictwo Historii, 2012.
- P. Davies, Pielgrzymki do Dąwida, Książki Sakralne, 2009.
Artykuł zaktualizowano ostatnio .