Letnie igrzyska olimpijskie 1932
Letnie igrzyska olimpijskie w 1932 roku, znane także jako XX Letnie Igrzyska Olimpijskie, odbyły się w Los Angeles w Stanach Zjednoczonych (USA) w latach 1932–1932. Było to pierwsze igrzyska sponsorowane przez prywatnych inwestorów i jednocześnie jedyne w historii, które odbyły się w samym sercu Wielkiego Kryzysu (Wielka Depresja).
Historia i organizacja
Decyzję o wyborze Los Angeles podjęto podczas 27. Sesji Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego (MKOl) w Paryżu w 1929 roku. Miasto zaoferowało własne środki finansowe oraz zobowiązanie do budowy nowoczesnej infrastruktury sportowej. Ze względu na trudną sytuację gospodarczą wielu krajom trudno było sfinansować wyjazd, co spowodowało rekordowo małą liczbę uczestników – w porównaniu z poprzednimi igrzyskami w Amsterdamie (1928) liczba delegacji spadła z 46 do 37.
Miejsca rozgrywek
Główne obiekty sportowe znajdowały się wokół kampusu Uniwersytetu Południowo-Zachodniego (University of Southern California) i obejmowały:
- Los Angeles Memorial Coliseum – stadion otwarty w 1923 r., gospodarzem ceremonii otwarcia, zamknięcia oraz biegów na 100 m, 200 m i maraton.
- Rogers Memorial Stadium – miejsce rozgrywek lekkoatletycznych.
- Ranchita Pool – basen otwarty na potrzeby pływania, skoków do wody oraz wodnych sportów walki.
- Rose Bowl – stadion futbolu amerykańskiego, gdzie rozegrano mecze piłki nożnej (soccer).
Uczestnictwo
W igrzyskach wzięło udział 1 332 sportowców (1 206 mężczyzn i 126 kobiet) reprezentujących 37 państw. Najliczniej wystąpiły:
- Stany Zjednoczone – 423 zawodników
- Niemcy – 103 zawodników
- Wielka Brytania – 108 zawodników
Program sportowy
Na igrzyskach zaprezentowano 14 dyscyplin sportowych podzielonych na 17 konkurencji:
| Dyscyplina | Liczba konkurencji |
|---|---|
| Atletyka | 24 |
| Wioślarstwo | 7 |
| Pływanie | 11 |
| Żeglarstwo | 6 |
| Fencing | 7 |
| Piłka nożna (soccer) | 1 |
| Hokej na lodzie | 1 |
| Judo – nieobecne | 0 |
| Gymnastika | 4 |
| Rugby | 1 |
| Wagony | 2 |
Najważniejsze wyniki i rekordy
- Jesse Owens – amerykański lekkoatleta zdobył cztery złote medale (100 m, 200 m, skok w dal i sztafeta 4 × 100 m), co stało się jednym z najbardziej pamiętnych momentów w historii olimpijskiej.
- Emil Zátopek nie brał udziału (zadebiutował w 1948), ale w 1932 po raz pierwszy rozgrywano bieg na 10 000 m, w którym zwyciężył Finowiec Lauri Lehtinen.
- W pływaniu Szwajcaria odniosła pierwsze w historii złoto w konkurencji 4 × 200 m style dowolne.
- W piłce nożnej triumfowała drużyna Włoch, zdobywając swój pierwszy złoty medal olimpijski.
Medale
Łącznie przyznano 141 złotych, 130 srebrnych i 129 brązowych medali. Tabela klasyfikacji medalowej (pierwsze pięć państw):
| Państwo | Złoto | Srebro | Brąz | Razem |
|---|---|---|---|---|
| Stany Zjednoczone | 41 | 32 | 30 | 103 |
| Włochy | 12 | 12 | 12 | 36 |
| Niemcy | 12 | 12 | 11 | 35 |
| Wielka Brytania | 4 | 7 | 5 | 16 |
| Szwecja | 3 | 5 | 5 | 13 |
Dziedzictwo
Igrzyska w Los Angeles 1932 przyczyniły się do rozwoju nowoczesnej organizacji sportowej w USA. Wprowadzono m.in.:
- system mikrofonicznego transmisji wyniku na żywo, co uprzyjemniło publiczność i przyczyniło się do popularyzacji sportu w radio;
- pierwsze oficjalne wyróżnienie Młodzieżowego Konkursu Olimpijskiego w dziedzinie nauk sportowych;
- standardy budowy stadionów, które później zostały przyjęte przy organizacji kolejnych igrzysk.
Po 1932 roku Los Angeles ponownie gościło letnie igrzyska w 1984 i 2028 roku, co czyni je jedynym miastem, które dotąd czterokrotnie pełniło rolę gospodarza Letnich Igrzysk Olimpijskich.