mimo
mimo – przyimek w języku polskim, używany do wyrażania przeciwieństwa lub przeciwstawienia w stosunku do wskazywanego faktu, zdarzenia lub stanu. W połączeniu z wyrazami w bierniku lub dopełniaczu wprowadza okolicznik przyczyny przeciwnej, np. „mimo deszczu”.
Etymologia
Słowo wywodzi się z prasłowiańskiego *mimo, które oznaczało „przeciw”. Współcześnie zachował się w wielu językach słowiańskich (np. czeski mimo, rosyjski мимо).
Gramatyka
- Typ: przyimek.
- Rząd składniowy: łączy się z biernikiem lub dopełniaczem (np. „mimo zakazu”, „mimo trudności”).
- Możliwość łączenia z zaimkami (np. „mimo niego”).
- W zdaniach składowych może tworzyć konstrukcję przydawkową: „mimo że” – wprowadzając zdanie podrzędne przyczynowe przeciwne (porównywalne z angielskim although).
Użycie w zdaniach
Poniżej przykłady ilustrujące różne funkcje przyimka mimo:
- „Mimo deszczu, wybraliśmy się na góry.”
- „Mimo zakazu wstępu, weszliśmy do budynku.”
- „Mimo że było późno, kontynuowaliśmy pracę.” (zespół mimo że wprowadzający zdanie podrzędne).
Powiązane wyrażenia i kolokacje
W języku polskim mimo występuje w licznych stałych zwrotach:
- mimo woli – wbrew własnym życzeniom.
- mimo wstydu – pomimo poczucia wstydu.
- mimo przyzwyczenia – wbrew utrwalonym nawykom.
Synonimy i antonimy
Synonimami mimo w niektórych kontekstach są: pomimo, nawet, choć. Antytonimem jest z w znaczeniu „wraz z”.
W porównaniu z innymi przyimkami
W przeciwieństwie do przyimka przez, który wskazuje na przejście lub przyczynę, mimo wyraża przeciwieństwo i nie sugeruje ruchu, lecz raczej stałość przeciwstawnej sytuacji.
Zastosowanie w języku formalnym i potocznym
Przyimek jest powszechnie używany zarówno w tekstach urzędowych (mimo obowiązujących przepisów), jak i w mowie codziennej (mimo głodu), co świadczy o jego dużej elastyczności stylistycznej.
Ścieżki dalszej lektury
Osoby zainteresowane szerszym kontekstem gramatycznym mogą odwiedzić następujące artykuły: