Malajzia
Malajzia – federacyjny kraj położony w Azji Południowo-Wschodniej, składający się z dwóch głównych części: Półwyspu Malajskiego oraz północnej części wyspy Borneo. Graniczy z Tajlandią oraz Singapurem, a od wschodu otaczają go Morze Południowochińskie i Morze Czarne. Stolicą jest Kuala Lumpur, a największym miastem i ośrodkiem gospodarczym – Johor Bahru.
Spis treści
Geografia
Malajzia zajmuje łącznie około 330 803 km². Na półwyspie znajdują się stany: Johor, Kedah, Kelantan, Melaka, Negeri Sembilan, Pahang, Perak, Perlis, Penang, Selangor oraz Terengganu. Na Borneo leżą dwa stany: Sabah i Sarawak. Położenie między Oceanem Indyjskim a Pacyfikiem zapewnia krajowi tropikalny klimat o wysokiej wilgotności.
Historia
Na terytorium dzisiejszej Malajzji od wieków funkcjonowały liczne królestwa handlowe, m.in. Sultanat Kedah i Majapahit. W XVI wieku obszar ten stał się przedmiotem rywalizacji europejskich mocarstw kolonialnych – Portugalia, Holandia i Wielka Brytania. W 1957 roku państwa Półwyspu Malajskiego uzyskały niepodległość jako Federacja Malajska. W 1963 r. do federacji dołączyły Sabah, Sarawak oraz Singapur, tworząc Malezję. Singapur opuścił federację w 1965 r.
Ustrój polityczny
Malajzia jest monarchią konstytucyjną z dwoma poziomami władzy: królem (Yang di‑Pertuan Agong) wybieranym spośród sułtanów stanowych na pięcioletnią kadencję oraz premierem, który kieruje rządem. System polityczny opiera się na parlamencie dwukamerowym: Duma (Izba Reprezentantów) i Senat (Izba Państwa).
Gospodarka
Malajzia jest jedną z najszybciej rozwijających się gospodarek w regionie. Główne sektory to:
- przemysł elektroniczny i półprzewodnikowy – największy eksporter w Azji Południowo‑Wschodniej,
- górnictwo, zwłaszcza wydobycie ropy naftowej i gazu ziemnego,
- rolnictwo – uprawy palm olejowych, kauczuku i ryżu,
- turystyka – przyciąga rocznie ponad 25 mln turystów.
Kultura
Kultura malajska jest wielokulturowym mozaiką wpływów islamskich, chińskich, indyjskich i rdzennych ludów Borneo. Na szczególną uwagę zasługują:
- święto Hari Raya Aidilfitri, obchodzone przez muzułmanów,
- tradycyjna sztuka tańca Zapin i Mak Yong,
- kuchnia – potrawy takie jak nasi lemak, satay i rendang,
- język – język malajski (Bahasa Malaysia) jest językiem urzędowym.
Demografia
Według danych z 2023 roku Malajzia liczy około 33,8 mln mieszkańców. Skład etniczny przedstawia się następująco:
- Malajowie – ok. 50 %
- Chińczycy – ok. 23 %
- Indyjczycy – ok. 7 %
- Ludzie rdzennych stref Borneo (Orang Asli, Iban, Dayak) – ok. 12 %
- Inne grupy – pozostałe 8 %
Większość ludności wyznaje islami (ok. 61 %), następnie buddyzm (19 %), chrześcijaństwo (9 %) i hinduizm (6 %).
Turystyka
Malajzia przyciąga turystów dzięki różnorodnym atrakcjom: od nowoczesnych metropolii po egzotyczne dżungle i plaże. Najważniejsze miejsca to:
- Petronas Towers w Kuala Lumpur – dwa najwyższe bliźniacze wieże na świecie,
- wyspa Langkawi – popularny kurort plażowy,
- Park Narodowy Gunung Mulu – słynny z ogromnych jaskiń,
- historyczne miasto George Town na wyspie Penang – wpisane na listę UNESCO,
- wyspa Borneo – dom żyrafy kalifornijskiej i orangutanów.
Zobacz także
Bibliografia
- G. K. Brown, Historia Malezji, Wydawnictwo Naukowe, 2021.
- J. Lim, Gospodarka Malajzji w XXI wieku, PWN, 2020.
- O. Tan, Kultura i społeczeństwo Malezji, Uniwersytet Kuala Lumpur, 2019.