Order świętego Michała i świętego Jerzego (Order of St. Michael and St. George)

Order świętego Michała i świętego Jerzego jest brytyjskim orderem rycerskim, założonym w 1818 roku przez Księcia Regenta (później George IV) w celu uhonorowania zasług na rzecz Imperium Brytyjskiego w regionie Morza Śródziemnego, a w szczególności na Wyspach Jońskich.

Historia

Order został początkowo powołany jako Order Joński (Order of the Ionian Islands) jako wyróżnienie dla osób, które przyczyniły się do utrzymania brytyjskiej administracji na Wyspach Jońskich po ich przyłączeniu do Wielkiej Brytanii w 1815 roku. Po przyłączeniu Wysp Jońskich do Grecji w 1864 roku, order przekształcono w Order świętego Michała i świętego Jerzego i rozszerzono jego przeznaczenie na zasługi w całym Brytyjskim Imperium oraz w dyplomacji.

Struktura i stopnie

Order składa się z trzech klas:

• Knight Grand Cross (GCMG) / Dame Grand Cross (GCMG) – najwyższy stopień, noszony przez najwyższych urzędników, ambasadorów i członków rodziny królewskiej.
• Knight Commander (KCMG) / Dame Commander (DCMG) – drugi stopień, przyznawany dyplomatom, wojskowym i cywilnym funkcjonariuszom.
• Companion (CMG) – trzeci stopień, przyznawany za wybitne osiągnięcia w administracji i dyplomacji.

Uczestnicy orderu udzielają sobie tytułów Sir (dla mężczyzn) lub Dame (dla kobiet) w zależności od przyznanego stopnia.

Insignia

Symbolika orderu odwołuje się do dwóch patronów:

• Święty Michał Archanioł – przedstawiany jako wojownik z mieczem, symbolizuje odwagę i obronę.
• Święty Jerzy – ukazany jako jeździec walczący ze smokiem, symbolizuje męstwo i zwycięstwo nad złem.

Każdy stopień posiada własny herb i wstążkę:

• GCMG – wstążka w barwach niebieskiej i złotej, a odznaka noszona jest na piersi oraz jako kolia.
• KCMG – odznaka zawieszona na wstążce przy szyi oraz medal na piersi.
• CMG – medal zawieszony na wstążce przy szyi.

Znaczenie w systemie odznaczeń

Order świętego Michała i świętego Jerzego zajmuje w brytyjskim systemie odznaczeń miejsce pomiędzy Order of the Bath a Order of the British Empire. Jest szczególnie ceniony wśród dyplomatów i urzędników administracji kolonialnej.

Znani laureaci

Wśród wybitnych osób odznaczonych Orderem znajdują się:

• Sir Robert Balfour – premier Wielkiej Brytanii (1902–1905), GCMG.
• Lord Robert Balfour – brytyjski dyplomata, KCMG.
• John Churchill, książę Marlborough, GCMG (honorowy).
• Sir Richard Burton – podróżnik i tłumacz, CMG.
• Sir Richard Eden – minister spraw zagranicznych, KCMG.

Procedura przyznawania

Wyróżnienia przyznawane są corocznie w ramach Noworocznych Odznaczeń oraz Urodzinowych Odznaczeń Królowej. Nominacje składane są przez rządowe ministerstwa, a ostateczną decyzję zatwierdza monarcha Wielkiej Brytanii.

Współczesność

Do dziś Order świętego Michała i świętego Jerzego jest nadawany zarówno obywatelom brytyjskim, jak i cudzoziemcom, którzy przyczynili się do rozwoju stosunków międzynarodowych, handlu oraz współpracy militarnej z Wielką Brytanią. Jego ceremonia wręczenia odbywa się zazwyczaj w Westminster Abbey lub w Pałacu Buckingham.

Patronaty i tradycje

Order ma własną kapitułę, która spotyka się corocznie w celu omówienia spraw związanych z działalnością orderu oraz utrzymania tradycji rycerskich. Członkowie orderu mają prawo nosić specjalne odznaczenia na oficjalnych uroczystościach oraz uczestniczyć w corocznych nabożeństwach w Katedrze św. Pawła.

Order świętego Michała i świętego Jerzego pozostaje jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli brytyjskiego systemu honorowego, łącząc wielowiekową tradycję z nowoczesnym uznaniem zasług na arenie międzynarodowej.