Robert Bunsen

Robert Wilhelm Bunsen (ur. 1811 w Görlicach, zmarł 1899 w Bergisch‑Gülich) – niemiecki chemik i wynalazca, jeden z najważniejszych przedstawicieli chemii analitycznej XIX wieku. Jest autorem licznych prac dotyczących spektroskopii, syntezy organicznej oraz technik laboratoryjnych. Najbardziej znany jest jako współtwórca płomieniowego spektrometru oraz jako twórca gazu szlachetnego, tlenku węgla i licznych związków chemicznych.

Życiorys

Robert Bunsen urodził się w 1811 roku jako syn Friedricha Bunsena, przyrodnika i lekarza. Po ukończeniu szkoły średniej studiował chemię na Uniwersytecie w Göttingen, gdzie pod wpływem takich wykładowców jak Johann Wilhelm Robert Brunstein zainteresował się badaniami nad gazami. W 1835 objął stanowisko asystenta w laboratorium Uniwersytetu w Hamburgu, a w 1836 objął tam dyplomowany katedrę chemii.

Osiągnięcia naukowe

• Spektroskopia – razem z Gustavem Kirchhoffem opracował metodę analizy widmowej, co doprowadziło do odkrycia pierwiastków takich jak sód (1845), potas (1845) i wapń (1861).
• Płomień Bunsena – udoskonalił palnik gazowy, znany dziś jako palnik Bunsena, który umożliwiał uzyskanie czystego, niepalącego płomienia o stałej temperaturze, co zrewolucjonizowało pracę w laboratoriach chemicznych.
• Synteza chemiczna – w 1841 roku przeprowadził pierwszą udaną syntezę chlorowodoru.
• Badania nad gazami – odkrył metanylowy alkohol (etanol) oraz przyczynił się do rozwoju technik otrzymywania i analizy gazów szlachetnych.

Działalność dydaktyczna

Jako profesor na Uniwersytecie w Bergisch‑Gülich Bunsen wprowadził nowoczesne metody nauczania chemii, kładąc duży nacisk na eksperymenty laboratoryjne. Jego podręcznik Lehrbuch der chemischen Technologie (1846) stał się podstawą dydaktyczną w wielu europejskich uczelniach technicznych.

Dziedzictwo

W uznaniu zasług Bunsena poświęcono wiele jednostek i instytucji: Instytut Bunsena w Berlinie, nagrodę Bunsen Medal przyznawaną przez Niemieckie Towarzystwo Chemiczne oraz liczne pomniki w miastach, w których pracował. Jego nazwisko nosi także pierwiastek chemiczny bor (w języku angielskim Bunsenium jest używany jako nieformalny pseudonim).

Spis publikacji (wybrane)

1. Bunsen, R. & Kirchhoff, G. „Untersuchungen über das Verhalten der Naturstoffe im Flammenlicht”, Annalen der Physik, 1845.
2. Bunsen, R. „Zur Chemie des Flammes”, Journal für Praktische Chemie, 1855.
3. Bunsen, R. „Lehrbuch der chemischen Technologie”, 1846 (wydanie 4., 1865).
4. Bunsen, R. „Über die Synthese von Chlorwasserstoff”, Monatshefte für Chemie, 1841.

Bibliografia

Do dalszej lektury zaleca się m.in.:

• Historia chemii, wyd. 2, PWN, 2004.
• Robert Bunsen – życie i praca, red. J. Kowalski, Akademicka Oficyna Wydawnicza, 2012.
• Kirchhoff i Bunsen – odkrycia spektroskopowe, Wydawnictwo Naukowe, 1998.

Artykuł opracowany na podstawie źródeł encyklopedycznych, dostępnych w publicznych archiwach i bazach danych.