Rzym

Rzym – stolica Włoch, jedno z najstarszych i najważniejszych miast na świecie, które od ponad dwóch tysięcy lat odgrywa kluczową rolę w historii, kulturze, sztuce i religii. Znajduje się w środkowej części półwyspu Apenińskiego, nad rzeką Tyber.

Geografia

Miasto położone jest w regionie Lacjum, na siedmiu wzgórzach: Palatyn, Aventyn, Caelius, Esquiline, Viminal, Quirinal i Kapitol. Graniczy z Tyberem, który od wieków pełnił funkcję szlaku handlowego i defensywnego.

Historia

Historia Rzymu dzieli się na kilka okresów:

Rzym królewski (ok. 753 p.n.e. – 509 p.n.e.) – legenda o założeniu miasta przez Romulusa i Remusa.
Republika Rzymska (509 p.n.e. – 27 p.n.e.) – rozbudowa terytorialna, konflikty z Kartaginą, wojny punickie.
Cesarstwo Rzymskie (27 p.n.e. – 476 n.e.) – apogeum władzy, budowa monumentalnych budowli (Koloseum, Forum Romanum, Panteon).
Średniowiecze – upadek Zachodniego Cesarstwa, władza papieska, rozwój miasta jako centrum Kościoła katolickiego.
Renesans – odbudowa i rozkwit sztuki pod patronatem papieży (np. Michał Anioł, Rafael).
Współczesny Rzym – stolica państwa Włoch, siedziba władz, turystyka i dziedzictwo UNESCO.

Okres republikański

Republika Rzymska charakteryzowała się systemem senatu i dwoma konsulami. Najważniejsze konflikty to wojny punickie z Kartaginą, które zapewniły Rzymowi dominację na basenie śródziemnomorskim.

Cesarstwo

Po przejęciu władzy przez Oktawiana Augusta rozpoczął się okres cesarstwa, który przyniósł rozbudowę infrastruktury (akwedukty, drogi, amfiteatry) oraz rozwój prawa rzymskiego (Prawo rzymskie).

Kultura i sztuka

Rzym jest skarbnicą zabytków: Koloseum, Forum Romanum, Panteon, Bazylika św. Piotra w Watykanie. Miasto było inspiracją dla artystów renesansowych i barokowych.

W Rzymie działa wiele instytucji kulturalnych: Muzea Watykańskie, Galeria Borghese, teatry (m.in. Opera Rzymska).

Religia

Rzym jest siedzibą Kościoła katolickiego. Na wzgórzu Watykańskim znajduje się Bazylika św. Piotra, a także Plac św. Piotra. W mieście znajdują się liczne bazyliki, kaplice i święte miejsca związane z męczennikami i papieżami.

Gospodarka i turystyka

Rzym jest ważnym ośrodkiem turystyki – rocznie przyciąga ponad 15 milionów turystów. Główne sektory gospodarki to usługi, finanse, administracja publiczna oraz przemysł filmowy (tzw. Cinecittà).

Edukacja

W mieście działają prestiżowe uczelnie wyższe, m.in. Uniwersytet Sapienza, Uniwersytet Sylwestra oraz liczne akademie sztuki i instytuty badawcze.

Transport

Rzym posiada rozbudowaną sieć transportu publicznego: metro (linia A, B, C), autobusy, tramwaje oraz dworzec kolejowy Termini. Miasto jest także węzłem komunikacyjnym dla lotniska Fiumicino i Ciampino.

Patrznictwo UNESCO

Starożytne centrum Rzymu zostało wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO (1980 r.). Obejmuje ono obszary: Koloseum, Forum Romanum, Panteon, Palatyn oraz starożytne termy.