Sojourner

Sojourner (ang. „czasowy przybysz”, „pobytowy”) to termin o kilku znaczeniach, używany zarówno w języku potocznym, jak i w nazwach historycznych postaci oraz projektów technicznych. W języku polskim najczęściej spotyka się go w odniesieniu do:

osoby przebywającej tymczasowo w danym miejscu – sojourner jako synonim tymczasowego przybysza;
amerykańskiego rovera NASA przeznaczonego do misji Mars – Sojourner (rover);
amerykańskiej abolicjonistki i obroczyni praw kobiet Sojourner Truth.

Etymologia

Słowo pochodzi z języka angielskiego, w którym sojourn oznacza „krótkotrwały pobyt”. Złożenie so- (intensyfikator) i journ (z łacińskiego diurnus – „dzienny”) dało pierwotnie znaczenie „przebywać po pewien czas”. W językach germańskich termin przyjął formę sojourner jako „ten, który przebywa tymczasowo”.

Znaczenia i zastosowania

1. Osoba przebywająca tymczasowo

W literaturze i w języku prawnym sojourner określa osobę, która przebywa w danym kraju lub miejscu nie na stałe, ale w określonym, zazwyczaj krótkim okresie. Przykładowo, w kontekście imigracji rozróżnia się sojourners od osób osiedlających się na stałe (rezydent).

2. Sojourner – łazik marsjański

Łazik Sojourner był pierwszym mobilnym robotem wysłanym na powierzchnię Marsu. Został wyniesiony w ramach misji Mars Pathfinder i wylądował 4 lipca 1997 roku. Jego główne zadania obejmowały:

analizę składu chemicznego gleby marsjańskiej,
zdobywanie obrazów o rozdzielczości 0,3 mm/piksel,
testowanie technologii autonomicznego przemieszczania się po nierównym terenie.

Łazik ważył jedynie 11,5 kg, a jego napęd oparty był na dwóch silnikach elektrycznych. Misja Sojourner przyczyniła się do rozwoju kolejnych projektów, takich jak Spirit i Opportunity.

3. Sojourner Truth (1797–1883)

Postać historyczna znana pod przydomkiem Sojourner Truth (pierw. Isaac Mays, później Maria Baker) była amerykańską czarnoskórą abolicjonistką i aktywistką na rzecz praw kobiet. Urodziła się w stanie Kentucky w 1797 roku. Najsłynniejsze wystąpienie wygłosiła w 1851 roku na Niemieckim Kongresie Ruchu Abolicjonistycznego w Omaha, znane jako „I am not a woman? And yet…”.

Jej działalność przyczyniła się do łączenia walki o zniesienie niewolnictwa z walką o prawa wyborcze kobiet, a jej spuścizna jest upamiętniana w literaturze, sztuce i edukacji.

Powiązane pojęcia

W związku z wieloaspektowością terminu sojourner warto zapoznać się także z następującymi hasłami encyklopedycznymi:

Bibliografia

NASA – Mission to Mars: Pathfinder, 1997.
J. M. Lorenz – Women in the Abolitionist Movement, wyd. 2002.
D. Smith – Etymological Dictionary of English, 3. wyd., 2015.