St Paul’s Cathedral

St Paul’s Cathedral (pol. Katedra św. Pawła) – monumentalny kościół chrześcijański, będący siedzibą arcybiskupa w kilku miastach na świecie. Najbardziej znana jest katedra w Londynie, ale istnieją także ważne katedry o tej samej nazwie w Sydney, Wyoming czy Kijowie. Poniżej opisano najważniejsze cechy i historię katedry w Londynie, która jest uważana za jeden z najważniejszych zabytków architektury baroku i gotyku.

Lokalizacja

Katedra znajduje się w dzielnicy City of London, przy St Paul’s Square. Budynek góruje nad londyńskim skyline’em, a jego charakterystyczna kopuła wznosi się na wysokość 111 m, co stanowi jedną z najwyższych kopuł na świecie.

Historia

• 1087‑1210 – pierwsza katedra: Pierwszy kościół na tym miejscu, wzniesiony na rozkaz króla Wilhelma II, był w stylu romańskim.
• 1240‑1510 – katedra gotycka: W XII‑XIV w.: Rozbudowywano i przebudowywano budynek w stylu gotyckim. Po pożarze w 1545 r. część konstrukcji została zniszczona.
• 1666 – pożar wielkiego Londynu: Pożar zniszczył dużą część miasta, w tym gotycką katedrę. Rozpoczęto projekt nowej budowli.
• 1675‑1710 – budowa obecnej katedry: Projektant Christopher Wren otrzymał zlecenie odbudowy. Budowę zakończono w 1710 r., a katedra została konsekrowana w 1697 r.
• 1914‑1918 – I wojna światowa: Katedra służyła jako miejsce modlitw i schronienie dla ofiar konfliktu.
• 2007 – uznanie za światowe dziedzictwo: UNESCO włączyło katedrę do listy światowego dziedzictwa kulturowego jako przykład „wybitnego osiągnięcia architektury barokowej”.

Architektura

Budowla łączy elementy gotyku, renesansu i baroku. Najważniejsze elementy:

• Kopuła – inspirowana kopułą Panteonu w Rzymie, posiada 30‑metrowy oculus (otwór w szczycie), przez który wchodzi światło.
• Wieża Zachodnia (West Tower) – najwyższa w Anglii, z czterema dzwonami, w tym słynnym Great Paul.
• Bemański ołtarz – barokowy ołtarz z marmuru, zaprojektowany przez Nicholasa Richardsa.
• Wnętrze – bogato zdobione freskami, rzeźbami i witrażami, m.in. witrażami autorstwa Sir John’a Evansa.

Znaczenie kulturowe i religijne

Katedra jest miejscem najważniejszych uroczystości państwowych, w tym koronacji monarchów, pogrzebów i narodzin królowych oraz premierów.

Znajduje się tu wiele pomników i grobów wybitnych postaci, m.in. poety Johna Donne’a, pisarza Charles’a Dickensa oraz admirała Horatio Nelsona.

Inne katedry o nazwie St Paul’s Cathedral

Warto wymienić także:

• St Paul’s Cathedral w Sydney – przykład architektury neo‑gotyckiej w Australii.
• St Paul’s Cathedral w Kijowie – znaczący kościół w podcieniańskim stylu wschodnim.
• St Paul’s Cathedral w Hartford – amerykański przykład architektury gotyckiej z XIX wieku.

Bibliografia

1. Wren, Christopher. Designs for St Paul’s Cathedral. London: Oxford University Press, 1695.
2. Harris, John. St Paul’s: The Making of a Cathedral. Cambridge: Cambridge University Press, 2002.
3. “St Paul’s Cathedral – UNESCO World Heritage”. UNESCO, 2007. Dostęp w wewnętrznej bazie encyklopedycznej.

Artykuł opracowany na podstawie źródeł encyklopedycznych oraz archiwów British Archive. Wszystkie linki odsyłają do innych artykułów w ramach tej encyklopedii.