Ubuntu

Ubuntu – otwarto‑źródłowy system operacyjny z rodziny Linux, oparty na dystrybucji Debian. Projekt jest rozwijany i utrzymywany przez firmę Canonical Ltd. oraz szeroką społeczność wolontariuszy na całym świecie. Nazwa pochodzi od afrykańskiej filozofii Ubuntu, oznaczającej „jestem, ponieważ jesteśmy”.

Historia

Projekt Ubuntu został zapoczątkowany w 2004 roku przez Marka Sharpa, założyciela firmy Canonical. Pierwsza wersja, Ubuntu 4.10 “Warty Warthog”, ukazała się w 2004 i była pierwszym publicznie dostępnym systemem typu desktop opartym na Debianie.

W kolejnych latach wydawane były regularnie dwie wersje rocznie – w kwietniu i październiku – oznaczane numeracją YY.MM. Od 2006 wprowadzono wersje LTS (Long‑Term Support), które otrzymują pięcioletnie wsparcie techniczne i aktualizacje bezpieczeństwa.

Architektura

Ubuntu składa się z kilku kluczowych elementów:

• jądro Linux w wersjach 2.6 i nowszych,
• kolekcji oprogramowania GNU,
• systemu zarządzania pakietami APT oraz formatu DEB,
• środowiska graficznego – początkowo GNOME, od 2010 po wersji 11.04, a od 2017 domyślnie Unity, a później powrót do GNOME.

Wersje i wydania

Ubuntu jest dostępne w kilku wariantach, dostosowanych do różnych zastosowań:

• Ubuntu Desktop – przeznaczony dla komputerów osobistych, z graficznym środowiskiem użytkownika,
• Ubuntu Server – wersja serwerowa, optymalizowana pod kątem wydajności i stabilności,
• Ubuntu Core – minimalistyczna, oparta na Snap platformie, skierowana do systemów wbudowanych i IoT,
• Kubuntu, Xubuntu, Lubuntu – odmiany z różnymi środowiskami graficznymi (KDE, Xfce, LXQt).

Licencjonowanie i otwartość

Większość komponentów Ubuntu jest rozpowszechniana na licencjach zgodnych z open source, w tym licencji GNU GPL. Niektóre elementy (np. sterowniki firmowe) mogą być dostarczane na licencjach własnościowych, ale są udostępniane jako binary blobs w repozytoriach multiverse.

Społeczność i wsparcie

Ubuntu posiada rozbudowaną społeczność, której członkowie prowadzą:

• fora dyskusyjne (Ubuntu Forums),
• listy mailingowe (Ubuntu Mailing Lists),
• spotkania lokalne (Ubuntu Community Events),
• projekty dokumentacyjne (Ubuntu Wiki).

Canonical oferuje również komercyjne wsparcie techniczne w ramach programu Ubuntu Advantage, skierowanego do przedsiębiorstw.

Zastosowania

Dzięki stabilności i regularnym aktualizacjom Ubuntu jest używane w wielu środowiskach:

• komputery osobiste i laptopy,
• serwery WWW, baz danych i chmury (OpenStack),
• urządzenia wbudowane, takie jak routery i zestawy multimedialne,
• środowiska edukacyjne i laboratoria badawcze.

Powiązane projekty

W ekosystemie Ubuntu funkcjonują liczne projekty kompatybilne:

• LibreOffice – pakiet biurowy,
• Firefox – przeglądarka internetowa,
• Thunderbird – klient poczty elektronicznej,
• Docker – platforma konteneryzacji,
• Kubernetes – system orkiestracji kontenerów.

Patrz też

Więcej informacji można znaleźć w artykułach: Linux, Debian, Canonical, Open source, Ubuntu LTS, Snappy (Snapcraft).