Windows 9x

Windows 9x – potoczna nazwa rodziny systemów operacyjnych firmy Microsoft, opartych na jądrze hybridowym łączącym elementy MS‑DOS oraz własnego kernelu. Rodzina obejmuje trzy główne wersje: Windows 95, Windows 98 oraz Windows ME (Millennium Edition). Systemy z serii 9x były dostępne w latach 1995‑2000 i stanowiły przełomowy krok w kierunku współczesnych systemów graficznych.

Historia

Po sukcesie Windows 3.x, które były jedynie nakładką graficzną na MS‑DOS, firma Microsoft rozpoczęła prace nad całkowicie nowym systemem, mającym oferować pełną obsługę graficznego interfejsu oraz lepszą współpracę z nowoczesnym sprzętem. Pierwszą wersją tej serii był Windows 95, wydany w 1995 roku. Jego sukces doprowadził do kolejnych wydań: Windows 98 (1998) oraz Windows ME (2000).

Windows 95

System wprowadzony w sierpniu 1995 r. charakteryzował się m.in.:

Nowym menu Start i przyciskiem Start.
Obsługą długich nazw plików (do 255 znaków) dzięki systemowi plików VFAT.
Zintegrowanym menedżerem połączeń sieciowych oraz podsystemem TCP/IP.
Wbudowanym trybem ochronnym Win32 oraz warstwą kompatybilności z aplikacjami 16‑bitowymi.

Windows 98

Wydany w czerwcu 1998 r. system wprowadził szereg usprawnień:

Lepsze wsparcie dla USB i FireWire.
Wbudowaną przeglądarkę internetową Internet Explorer 4.0.
Systemowy menedżer aktualizacji Windows Update.
Ulepszoną obsługę multimediów dzięki DirectX 5.0.

Windows ME (Millennium Edition)

Ostatnia odsłona rodziny, wydana w 2000 roku. Najważniejsze cechy:

System przywracania System Restore umożliwiający cofnięcie zmian w konfiguracji.
Poprawiona obsługa multimediów i nagrywania płyt CD/DVD.
Lepsze wsparcie dla sieci domowych i trybu Plug and Play.
Ostateczne wycofanie wsparcia dla aplikacji 16‑bitowych, co oznaczało pełne przejście na architekturę Win32.

Architektura

Systemy Windows 9x bazowały na hybrydowym modelu:

Warstwa jądra (kernel) – łączyła klasyczny tryb rzeczywisty MS‑DOS z trybem chronionym, umożliwiając uruchamianie aplikacji 32‑bitowych.
Subsystemy – Win16 obsługiwał aplikacje 16‑bitowe, natomiast Win32 – nowoczesne programy 32‑bitowe.
Interfejs graficzny (GUI) – oparty na GDI (Graphics Device Interface) i później na DirectX.

Kompatybilność i wsparcie

Windows 9x zapewniał szeroką kompatybilność z istniejącymi aplikacjami MS‑DOS oraz programami 16‑bitowymi Windows 3.x, co było kluczowe w okresie przejściowym od starszych systemów do pełnej architektury 32‑bitowej. Jednakże ograniczenia jądra MS‑DOS (np. brak ochrony pamięci) utrudniały stabilność w porównaniu do nowszych systemów z rodziny Windows NT.

Dziedzictwo

Chociaż Windows 9x zostały ostatecznie wycofane z wsparcia w 2006 r., ich wpływ jest widoczny w późniejszych wersjach systemu:

Wprowadzenie menu Start i paska zadań, które stały się standardem w kolejnych odsłonach Windows.
Rozwój interfejsu graficznego i technologii DirectX, które przyczyniły się do rozwoju gier komputerowych.
Model plug‑and‑play, który ułatwił instalację sprzętu w domach i biurach.