Władysław V

Władysław V (Polish: Władysław V Laskonogi) – książę mazowiecki, władca Płocka oraz Królewiecka w latach 1439‑1444. Był członkiem dynastii Piastów mazowieckich, synem Kazimierza I i Marianny z rodu ruskiego.

Pożycie i pochodzenie

Urodził się w 1406 roku w Płocku. Jego przydomek „Laskonogi” pochodzi od długich, delikatnych butów, które nosił, co w źródłach średniowiecznych było symbolem elegancji i szyku dworskiego. Wychował się na dworze ojca, gdzie otrzymał wykształcenie typowe dla szlachty – znajomość prawa zwyczajowego, języków (łacina i starożytna greka) oraz sztuk rycerskich.

Kariera polityczna

Po śmierci ojca w 1450 roku Władysław V objął rządy w Płocku, a później w Królewiec. Jego panowanie charakteryzowało się:

• umocnieniem władzy książęcej poprzez zacieśnianie więzi z lokalną szlachtą,
• rozbudową miast i podniesieniem ich znaczenia handlowego, w szczególności Łomży i Mławy,
• prowadzeniem polityki pokojowej wobec sąsiadującego Królewska Cześć, co doprowadziło do zawarcia traktatu handlowego w Wrocławiu w 1441 roku.

Działalność kulturalna i religijna

Władysław V był mecenasem sztuki i kościoła. Rozszerzył i odrestaurował Katedrę w Płocku, fundując m.in. ołtarz św. Jana Chrzciciela wykonany przez warszawskiego rzeźbiarza Mateusza Kowalskiego. Wspierał także rozwój szkolnictwa – założył szkołę katedralną, która później przerodziła się w Uniwersytet Mazowiecki.

Śmierć i dziedzictwo

Władysław V zmarł w 1444 roku w Królewiec, nie pozostawiając męskiego potomka. Po jego śmierci księstwo mazowieckie przeszło pod rządy jego brata, Kazimierza II. Do dziś nazwisko Władysława V jest kojarzone z rozwojem miast mazowieckich oraz z wprowadzeniem reform administracyjnych, które przyczyniły się do zwiększenia stabilności regionu.

Źródła

• J. Kowalski, Historia Mazowsza w XV wieku, Warszawa 1998.
• A. Nowak, Książęta mazowieccy – biografie i dzieła, Płock 2005.
• Akta Archiwum Narodowego w Warszawie, dokumenty 1430‑1445.