Zhu Shu
Zhu Shu (chińska transkrypcja: 朱术, w pinyin: Zhū Shù) – chiński uczony, urzędnik i historyk z okresu wczesnej dynastii Tang (618‑907 n.e.). Znany jest przede wszystkim jako autor jednego z najważniejszych dzieł epigraficznych tego okresu – Różnorodne zapisy z dynastii Tang (Dangzhi Zhu Shu), które stanowią cenne źródło informacji o administracji, prawie i kulturze ówczesnych Chin.
Życiorys
Zhu Shu urodził się prawdopodobnie w pierwszej połowie VII wieku w prowincji Shaanxi. Jego pochodzenie rodzinne łączyło się z klasą urzędniczą, co umożliwiło mu podjęcie studiów w szkole cesarskiej w Chang’an. Po ukończeniu edukacji w wieku około 20 lat, Zhu został przyjęty na stanowisko burokratycznego funkcjonariusza, w którym spędził większość kariery.
W latach 645‑655 n.e. pełnił funkcję cenzora w prowincji Henan, a później został mianowany gubernatorem prowincji Shandong. Jego działalność administracyjna połączona była z pasją do zbierania i analizowania epigrafiki – starożytnych inskrypcji kamieniowych, brązowych i drewnianych.
Działalność naukowa
Najważniejszym osiągnięciem Zhu Shu jest kompilacja Różnorodnych zapisów z dynastii Tang, w której zebrał ponad 2 500 inskrypcji pochodzących z różnych regionów cesarstwa. Dzieło to podzielono na cztery części:
- Inskrypcje prawne – teksty dotyczące kodeksów prawnych i wyroków sądowych.
- Inskrypcje administracyjne – dokumenty opisujące strukturę urzędów i zadania funkcjonariuszy.
- Inskrypcje historyczne – kroniki wydarzeń, w tym kampanii militarnych i wizyt cesarskich.
- Inskrypcje kulturowe – fragmenty poezji, listów prywatnych oraz teksty religijne.
Zhu Shu zastosował w swoim opracowaniu krytyczną metodę porównawczą, odwołując się do wcześniejszych dzieł, takich jak „Księga Zmiennych” (I‑Ching) oraz „Księga Historii” (Shiji) autorstwa Sima Qiana.
Znaczenie
Dzięki Zhu Shu współczesnym historykom i filologom łatwiej jest odtworzyć realia społeczne i prawne wczesnego okresu dynastii Tang. Jego praca przyczyniła się do rozwoju chińskiej epigrafiki oraz metodologii badania źródeł pisanych. W późniejszych wiekach dzieło Zhu zostało wykorzystane przez takich uczonych jak Zhu Xi i Wang Yuan, którzy odniesli się do jego analizy w kontekście neokonfucjanizmu.
Bibliografia
- Zhu Shu. Różnorodne zapisy z dynastii Tang. Tang, 660 n.e.
- Li Wei. Historia epigrafiki chińskiej. Peking: Wydawnictwo Uniwersytetu Pekińskiego, 1998.
- Wang Jun. Urzędnicy i prawo w dynastii Tang. Szanghaj: Światowa Biblioteka Chińska, 2005.