Abraham

Abraham (hebr. אַבְרָהָם, aramaic: ܐܒܪܗܡ) – postać biblijna i centralny patriarcha trzech wielkich religii monoteistycznych: Judaizmu, Chrześcijaństwa oraz Islamu. Jego życie i przymierze z Bogiem stanowią fundament Starego Testamentu oraz Koranu.

Genealogia i wczesne lata

Abraham urodził się jako Abram w mieście Ur w Chaldei (dzisiejszy Irak). Był synem Teracha i bratem Nahara. Według Biblii, Abram miał 75 lat, kiedy Bóg wezwał go do opuszczenia rodzinnego domu i wyruszenia w ziemię, którą miał mu wskazać – Kanaan.

Podróż do Kanaanu

Wraz z żoną Sarą (pierwotnie Saraj), siostrą Sary – Hagar oraz licznym dworzaninem, Abram wyruszył w długą wędrówkę przez Haran, Damaszek i Betel. W Betel Bóg złożył mu przymierze, obiecując liczne potomstwo i ziemię dla jego potomków.

Przymierze z Bogiem

W Księdze Rodzaju (rozdziały 12‑17) opisane jest przymierze Abrahamowe. Bóg obiecuje Abramowi, że stanie się ojcem wielu narodów, a jego imię zostanie uczczone pośród wszystkich ludów. W ramach przymierza wprowadzono znak – obrzezanie, które Stało się znakiem przynależności do ludu Izraela.

Test wiary – ofiara Izaaka

Jednym z najważniejszych momentów życia Abrahama jest historia poświęcenia Izaaka. Bóg rozkazał Abrahamowi złożyć jako ofiarę swego jedynego syna, jednak w ostatniej chwili powstrzymał go, zastępując Izaaka baranem. Wydarzenie to jest interpretowane jako dowód absolutnej wiary Abrahama oraz zapowiedź boskiego miłosierdzia.

Dziedzictwo w religiach

• Judaizm – Abraham jest uznawany za pierwszego żydowskiego patriarchy. Jego przymierze jest fundamentem Prawa Mojżeszowego i obietnicy ziemi Kanaan.
• Chrześcijaństwo – Abraham jest postacią typologiczną, symbolem wiary i posłuszeństwa, przywoływanym m.in. w Liście do Rzymian jako przykład wiary sprawiedliwości Jego.
• Islam – znany jako Ibrahim, jest jednym z trzech najważniejszych proroków (obok Musi i Mahometa). Jego gotowość do poświęcenia syna (tradycyjnie uznaje się to za Ismaela) jest wspominana w Hadisach i święcie Hadż.

Śmierć i pochówek

Abraham zmarł w wieku 175 lat w Hebronie, gdzie został pochowany w Jebus (obecnie Jaskinia Machpela) obok żony Sary oraz przybranych synów – Izmaela i Izaaka. Miejsce to jest czczone jako święte w trzech tradycjach religijnych.

Wpływ kulturowy

Postać Abrahama przenika sztukę, literaturę i prawo. W renesansowej sztuce Europy można odnaleźć liczne obrazy przedstawiające sceny z życia patriarchy, natomiast w literaturze arabskiej i perskiej Abraham (Ibrahim) pojawia się w poezji mistycznej jako symbol uniwersalnej wiary.

Patriarchalny model przywództwa

Abraham stał się wzorem przywódcy, którego decyzje opierają się na wiarze i zaufaniu do Boskiego planu. Jego historia jest przedmiotem licznych analiz teologicznych, historycznych i socjologicznych.

Artykuł powstał na podstawie tradycyjnych źródeł biblijnych, żydowskich, chrześcijańskich oraz islamskich i ma charakter syntezy dostępnej w encyklopedii.