Brooklyn

Brooklyn (Brooklyn po polsku) – najbardziej zaludniona dzielnica miasta Nowy Jork w Stanach Zjednoczonych. Położona w południowo-wschodniej części wyspy Long Island, graniczy z Manhattanie (przez most Brookliński) oraz z dzielnicami Queens i Staten Island.

Geografia i podziały administracyjne

Brooklyn zajmuje powierzchnię około 183 km² i dzieli się na 18 oficjalnych przydziałów (ang. community districts) oraz liczne sąsiedztwa, m.in. Williamsburg, Brooklyn Heights, Bushwick, Park Slope czy Coney Island.

Historia

Obszar dzisiejszego Brooklynu zamieszkiwali rdzennie Amerykanie z plemienia Lenape. W 1624 roku Holendrzy założyli tu osadę Breuckelen, od której wzięła się nazwa. Po przejęciu przez Brytyjczyków w 1664 roku, osada rozwijała się jako port handlowy. W 1898 roku, w wyniku konsolidacji miasta, Brooklyn stał się jedną z pięciu dzielnic Nowego Jorku, tracąc status odrębnego miasta.

Demografia

Według spisu ludności z 2020 roku Brooklyn liczył ponad 2,6 miliona mieszkańców, co czyni go najludniejszą dzielnicą w USA. Mieszkańcy reprezentują bardzo zróżnicowaną strukturę etniczną: Afroamerykanie, Latynosi, Azjaci, przybysze z Europy oraz rosnąca liczba osób pochodzenia karaibskiego.

Kultura i sztuka

Brooklyn jest uznawany za jedno z najważniejszych centrów kulturalnych w USA. Znajdują się tu liczne galerie, teatry, muzea oraz miejsca związane z muzyką i filmem. Do najważniejszych instytucji należą:

Brooklyn Museum – jedno z najstarszych muzeów sztuki w kraju.
Brooklyn Academy of Music (BAM) – wiodąca scena teatralna i koncertowa.
Barclays Center – nowoczesna arena sportowa i koncertowa.

W dzielnicy rozkwitła scena muzyczna indie, hip‑hopu oraz sztuki ulicznej. Wielu artystów, takich jak Jay‑Z, The Notorious B.I.G. czy Wes Anderson, związanych jest z Brooklynem.

Gospodarka

W XIX i na początku XX wieku gospodarka Brooklynu opierała się na przemyśle stoczniowym, produkcji tekstyliów i przemyśle spożywczym. Po II wojnie światowej nastąpił spadek przemysłu, a w drugiej połowie XX wieku dzielnica przeszła transformację w kierunku usług, technologii i sektora kreatywnego. Obecnie w Brooklynie działają liczne startupy, firmy z branży mediów cyfrowych oraz silny rynek nieruchomości.

Transport

Brooklyn jest doskonale skomunikowany z resztą Nowego Jorku i okolic. Główne środki transportu to:

Sieć metra MTA – linie A, C, D, E, F, G, J, L, M, N, Q, R, Z oraz wiele stacji w centrum dzielnicy.
Mosty i tunele – Brooklyn Bridge, Manhattan Bridge, Queensboro Bridge.
Autobusy miejskie oraz stacje kolejowe obsługujące linie Long Island Rail Road i New York City Subway.
Ścieżki rowerowe i promenady, w tym popularny Prospect Park, który otacza liczne trasy rekreacyjne.

Najważniejsze miejsca i atrakcje

Do najczęściej odwiedzanych punktów turystycznych należą:

Prospect Park – rozległy park zaprojektowany przez Freda Lloyda Wrighta i Calvera Marshalla, twórców Central Parku.
Coney Island – nadmorska dzielnica z słynnym lunaparkiem, plażą i promenadą.
DUMBO – dzielnica między Manhattan Bridge a Brooklyn Bridge, słynąca z industrialnych loftów i widoków na panoramę Manhattanu.
Brooklyn Bridge Park – nowoczesny park nad brzegiem East River, oferujący tereny rekreacyjne i miejsca do wypoczynku.
Williamsburg – centrum hipsterskiej kultury, z licznymi kawiarniami, galeriami i festiwalami.

Znane osoby związane z Brooklynem

Wśród osób urodzonych lub mieszkających w Brooklynie wymienić można m.in.:

Barbra Streisand – piosenkarka, aktorka i reżyserka.
Robert De Niro – aktor i reżyser.
Spike Lee – reżyser filmowy, znany z filmów o tematyce miejskiej.
Eddie Murphy – aktor i komik.
Madonna – piosenkarka pop, mieszkająca w Brooklynie w latach 80.

Współczesne wyzwania

Brooklyn boryka się z problemami typowymi dla dynamicznie rozwijających się metropolii: rosnące koszty wynajmu i nieruchomości, gentryfikacja, potrzeba modernizacji infrastruktury oraz zagrożenia klimatyczne, zwłaszcza podnoszenie się poziomu wód przybrzeżnych. Władze miejskie oraz organizacje społeczne prowadzą liczne inicjatywy mające na celu zrównoważony rozwój i zachowanie charakteru dzielnicy.