ed.
„ed.” – skrót pochodzący od łacińskiego wyrazu editor (liczba mnoga editores) – używany jest w publikacjach naukowych i popularnonaukowych jako oznaczenie redaktora lub wydawcy danego dzieła. Skrót pojawia się najczęściej w sekcjach bibliograficznych, przypisach, cytatach oraz w opisach wydawniczych.
Historia i pochodzenie
Skrót ed. został przyjęty w praktyce wydawniczej w XIX wieku, wraz z rozpowszechnieniem się standardowych form cytowań w językach europejskich. Łacińska forma editor była wówczas powszechnym określeniem osoby odpowiedzialnej za przygotowanie tekstu do druku.
Funkcje skrótu ed.
- Wskazanie redaktora: w monografiach i zbiorach artykułów, gdzie jedną z osób publikacji jest redaktor (np. Nowak, J. (red.) – Historia literatury polskiej).
- Wskazanie wydawcy: w niektórych systemach cytowania
ed.używa się jako zamiennika dla nazwy wydawnictwa (np. Kowalski, M. – Podstawy fizyki (ed. PWN)). - Współredakcja: przy kilku redaktorach stosuje się formę
eds.(angielski odpowiednik editors), choć w polskich publikacjach częściej zachowuje się liczbę pojedyncząed.i wymienia imiona kolejno.
Użycie w cytowaniach
W zależności od przyjętego stylu bibliograficznego (np. APA, Chicago, MLA) skrót ed. może pojawiać się w różnych miejscach:
- Po nazwisku autora, jeśli rola redakcyjna jest najważniejsza: Nowak, J. (ed.). – Wprowadzenie do historii sztuki.
- W nawiasie po tytule książki, gdy redaktor nie jest autorem głównego tekstu: Historia Polski (ed.) – Tom I.
- W odwołaniu do albumów lub katalogów wystaw, gdzie redakcja jest głównym autorem: katalog wystawy (ed.) – Muzeum Narodowe w Warszawie.
Porównanie z innymi skrótami
Dla jasności warto odróżnić ed. od podobnych skrótów:
trans.– translator, czyli tłumacz;ill.– illustrator, czyli ilustrator;et al.– et alia, czyli „i inni”.
Przykłady praktyczne
Oto kilka przykładowych zapisów bibliograficznych z użyciem skrótu ed.:
1. Kowalska, A. (ed.). Rzeczpospolita 1795‑1918. Warszawa: PWN, 2020. 2. Nowak, B., & Wiśniewski, C. (eds.). Podstawy biologii. Kraków: Wydawnictwo Świętokrzyskie, 2018. 3. Smith, J. (ed.). Anthology of Modern Poetry. London: Oxford University Press, 2015.