Erlang

Erlang – język programowania ogólnego przeznaczenia oraz platforma uruchomieniowa opracowana w latach 1986–1998 w szwedzkim przedsiębiorstwie Ericsson. Jego główne zastosowanie stanowią systemy telekomunikacyjne, a później także rozproszone aplikacje internetowe, systemy czasu rzeczywistego oraz mikroserwisy.

Historia

Projekt Erlanga rozpoczął się w 1986 roku w laboratoriach Ericsson w Szwecji. Jego twórcami byli Joe Armstrong, Robert Virding i Mike Young. Pierwsza wersja języka została wydana w 1992 roku, a w 1998 roku udostępniono go pod licencją open source jako część projektu OTP (Open Telecom Platform).

Założenia i filozofia

• Wysoka dostępność i tolerancja błędów – systemy oparte na Erlangu są w stanie działać nieprzerwanie przez lata.
• Model aktorowy – procesy (aktorzy) komunikują się wyłącznie poprzez wymianę komunikatów, co eliminuje problemy współdzielenia pamięci.
• Immutability danych – struktury danych są niemutowalne, co zwiększa bezpieczeństwo wątkowe.
• „Let it crash” – zamiast obsługiwać wszystkie możliwe wyjątki, procesy są projektowane tak, aby w razie błędu mogły zostać automatycznie zrestartowane przez nadzorujące je procesy (supervisor).

Wirtualna maszyna BEAM

Programy Erlanga są kompilowane do kodu bajtowego, który jest wykonywany na wirtualnej maszynie BEAM. BEAM zapewnia:

• Preemptive scheduling – współbieżne procesy są przełączane co kilka milisekund, co gwarantuje równomierne wykorzystanie CPU.
• Garbage collection per‑process – każda jednostka wykonawcza ma własny zbieracz śmieci, co minimalizuje opóźnienia.
• Wsparcie dla wielordzeniowych architektur – procesy są przydzielane do dostępnych schedulerów.

Kluczowe elementy języka

Składnia

Erlang posiada prostą, deklaratywną składnię inspirowaną Prologiem. Definicje funkcji, wzorce dopasowania i wyrażenia listowe są podstawowymi konstrukcjami.

Typowanie

Język jest dynamicznie typowany, lecz od wersji Erlang/OTP 20 dostępny jest system typów opcjonalnych Dialyzer, który umożliwia statyczną analizę kodu.

Biblioteka standardowa

Standardowa biblioteka OTP dostarcza gotowe komponenty:

• gen_server – generyczny serwer procesowy.
• supervisor – struktura drzewiastej kontroli procesów.
• Mnesia – rozproszona baza danych in‑memory oraz dyskowa.
• ETS (Erlang Term Storage) – szybka pamięć podręczna dla struktur danych.

Zastosowania

Erlang jest wykorzystywany w:

• Infrastrukturze telekomunikacyjnej – AXD‑500, CIXD.
• Systemach wymiany wiadomości – platforma WhatsApp (część backendu).
• Systemach komunikacji w czasie rzeczywistym – serwery RabbitMQ, CouchDB.
• Platformach mikroserwisowych – Elixir (kompilowany do BEAM) oraz aplikacje o architekturze SOA.

Narzędzia i środowiska

Do pracy z Erlangiem najczęściej używa się:

• erl – interaktywna powłoka.
• rebar3 – menedżer pakietów i system budowania.
• eunit – framework testowy.
• dialyzer – statyczna analiza kodu.
• IDE: IntelliJ IDEA z wtyczką Erlang Plugin, Emacs z erlang-mode.

Powiązane języki i technologie

Wynikające z ekosystemu BEAM języki:

• Elixir – język funkcyjny z nowoczesną składnią, współdzielący wirtualną maszynę.
• LFE (Lisp Flavoured Erlang) – dialekt Lispowy.
• Alchemist – projekt umożliwiający integrację z Ruby.

Patenty i publikacje

Podstawowe publikacje opisujące koncepcję Erlanga to:

• “Erlang – A General Purpose Concurrent Language” – J. Armstrong, R. Virding, M. Young, 1990.
• “Design Principles for a Distributed Programming Language” – J. Armstrong, 1995.

Patrzy także

Powiązane artykuły encyklopedyczne: model aktorowy, OTP (Open Telecom Platform), wirtualna maszyna BEAM, Mnesia, Dialyzer, Elixir, Telegram (używa części rozwiązania opartego na Erlangu).