Food and Drug Administration (FDA)
Food and Drug Administration (w skrócie FDA) jest federalną agencją wykonawczą Stanów Zjednoczonych, odpowiedzialną za ochronę i promocję zdrowia publicznego poprzez kontrolę bezpieczeństwa żywności, leków, wyrobów medycznych, kosmetyków oraz produktów tytoniowych. Siedziba FDA znajduje się w Silver Spring (Maryland) oraz w głównym budynku przy Bethesda.
Historia
Geneza agencji sięga 1906 roku, kiedy to po opublikowaniu Ustawy o Czystej Żywności i Lekach (Pure Food and Drug Act) powstała Biuro Żywności i Leków. W 1930 roku, po tragedii związanej z lekiem talidomidem, Kongres USA przyjął Ustawę o Żywności, Lekach i Kosmetykach (FD&C Act), dając organowi szerokie uprawnienia regulacyjne. W 1938 roku przekształcono Biuro w Food and Drug Administration.
Struktura organizacyjna
FDA składa się z kilku centrów i biur, m.in.:
- Center for Drug Evaluation and Research (CDER) – nadzór nad lekami.
- Center for Devices and Radiological Health (CDRH) – wyroby medyczne i radiologiczne.
- Center for Food Safety and Applied Nutrition (CFSAN) – żywność i dodatki.
- Center for Tobacco Products (CTP) – produkty tytoniowe.
- Center for Cosmetics and Consumer Products (CCCP) – kosmetyki i produkty konsumenckie.
Zadania i kompetencje
Do głównych zadań FDA należą:
- Ocena i zatwierdzanie nowych leków (badania kliniczne) oraz wyrobów medycznych.
- Monitorowanie bezpieczeństwa wyrobów po wprowadzeniu ich na rynek (system farmakowigilancji).
- Ustalanie standardów jakości i znakowania produktów spożywczych.
- Regulowanie reklamy i etykietowania produktów.
- Współpraca międzynarodowa w zakresie kontroli zdrowotnej (ICH).
Proces rejestracji leków
Po zgłoszeniu nowego leku, FDA przechodzi przez następujące etapy:
- Investigational New Drug (IND) – pozwolenie na przeprowadzenie badań klinicznych.
- New Drug Application (NDA) – wniosek o dopuszczenie leku do obrotu.
- Review – ocena danych, w tym skuteczności, bezpieczeństwa i jakości produkcji.
- Approval – wydanie zezwolenia i nadzór po wprowadzeniu leku na rynek.
Krytyka i kontrowersje
FDA bywa krytykowana za:
- zbyt długie procesy zatwierdzania, które mogą opóźniać dostęp do innowacyjnych terapii,
- zbyt szybkie udzielanie zezwoleń niektórym lekom, co w niektórych przypadkach doprowadziło do wycofania produktów (Vioxx),
- niedostateczną przejrzystość i wpływ przemysłu farmaceutycznego na proces decyzyjny.
Współpraca międzynarodowa
FDA współdziała z agencjami takimi jak Europejska Agencja Leków (EMA), Japońska Agencja Leków i Wyrobów Medycznych (PMDA) oraz Światową Organizacją Zdrowia (WHO) w zakresie wymiany danych, harmonizacji standardów oraz wspólnych inspekcji.