Francis Crick

Francis Harry Crick (ur. 1916 roku w Liverpool, zm. 2004 w San Diego) – brytyjski biolog molekularny, fizyk i autor, współtwórca modelu struktury DNA. Za odkrycie podwójnej helisy DNA wraz z Jamesem Watsonem otrzymał w 1962 roku Nagrodę Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny.

Życiorys

Wczesne lata i edukacja

Francis Crick urodził się w rodzinie klasy robotniczej. Ukończył Liverpool High School, a następnie studia w University of Leeds, gdzie uzyskał stopień B.Sc. w fizyce (1937). Kontynuował edukację na University of Cambridge, zdobywając doktorat z fizyki w 1939 roku.

Praca w czasie II wojny światowej

W latach 1939‑1945 Crick pracował nad techniką rozpraszania promieniowania X‑ray w University of Birmingham. Po wojnie przeniósł się do University of Boston, gdzie zaangażował się w badania nad RNA.

Odkrycie struktury DNA

W 1951 roku Crick, współpracując z Jamesem Watsonem w Cavendish Laboratory w Cambridge, rozpoczął prace nad określeniem struktury DNA. Dzięki analizie danych rentgenowskich pozyskanych przez Rosalind Franklin oraz Maurice’a Wilkinsa, w 1953 roku opublikowali w czasopiśmie Nature przełomowy artykuł “Molecular Structure of Nucleic Acids: A Structure for Deoxyribose Nucleic Acid”. Model podwójnej helisy wyjaśnił mechanizm replikacji genetycznej i stał się podstawą współczesnej biologii molekularnej.

Kariera późniejsza

Po otrzymaniu Nagrody Nobla Crick przeniósł się do Stanów Zjednoczonych, gdzie w 1970 roku objął stanowisko dyrektora w Laboratory of Molecular Biology (LMB) w Cambridge. Tam badał m.in. RNA interference, rozwijając koncepcję centralnego dogmatu biologii molekularnej:

DNA → RNA → Białko

W późniejszych latach życia Crick zajmował się również problematyką świadomości. W 1992 roku opublikował esej “The Astonishing Hypothesis”, w którym starał się wyjaśnić, jak procesy mózgowe mogą generować subiektywne doświadczenia.

Osiągnięcia i wyróżnienia

• Nagroda Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny (1962) – wspólnie z Watsonem i Rosalind Franklin (z tytułem nagrody przyznanym pośmiertnie).
• Order of Merit (Order of Merit) – w 1975 roku.
• Medal Copley Royal Society – 1963.
• Uhonorowany licznymi członkostwami w akademiach naukowych, m.in. Royal Society i American Academy of Arts and Sciences.

Dziedzictwo

Odkrycie struktury DNA przez Cricka i Watsona otworzyło erę nowoczesnej genetyki, biotechnologii i medycyny personalizowanej. Dzięki ich pracy możliwe stały się projekty takie jak Projekt Genomu Ludzkiego, terapia genowa oraz rozwój technik PCR. Crick jest pamiętany nie tylko jako wybitny naukowiec, ale także jako osoba o szerokich zainteresowaniach, łącząca fizykę, biologię i filozofię.

Życie prywatne

Francis Crick był żonaty z Martha Hope. Mieli troje dzieci. Po przejściu na emeryturę mieszkał w San Diego, gdzie zmarł w 2004 roku w wyniku niewydolności serca.