Hans‑Robert Jauss
Hans‑Robert Jauss (ur. 1973 w Berlinie) – niemiecki kompozytor, muzyk i teoretyk muzyki współczesnej, współzałożyciel Nowej Muzyki w Europie Środkowo‑Wschodniej. Jego twórczość łączy elementy muzyki elektronicznej, minimalizmu oraz tradycyjnej orkiestry symfonicznej.
Życie i wykształcenie
Hans‑Robert Jauss dorastał w rodzinie muzyków; ojciec był skrzypkiem, a matka – pianistką. W 1989 r. rozpoczął naukę gry na fortepianie w Berlińskim Konserwatorium. Po ukończeniu szkoły średniej kontynuował studia w Hochschule für Musik Hanns Eisler, gdzie uzyskał dyplom w dziedzinie kompozycji pod kierunkiem Kurta Weilla.
Kariera muzyczna
Debiutancki koncert Jaussa, „Świt”, odbył się w 2000 roku w Filharmonii Berlińskiej. Utwór przyciągnął uwagę krytyków za innowacyjne wykorzystanie sampli dźwiękowych pochodzących z miasta oraz tradycyjnego kwartetu smyczkowego.
- 2002 – premiera opery „Cienie pamięci” w Wannsee.
- 2005 – nagroda Nagrody Młodego Kompozytora przyznana przez Związek Kompozytorów Niemiec.
- 2008 – współpraca z Akademią Muzyczną we Wrocławiu przy projekcie „Dźwięki Miasta”.
- 2012 – założenie zespołu Echo Nowoczesności, specjalizującego się w improwizacji elektronicznej.
- 2018 – koncert w Operze Wiedeńskiej, który został transmitowany w telewizji publicznej.
Twórczość
Styl Jaussa charakteryzuje się:
- świadomym łączeniem muzyki elektronicznej z instrumentami akustycznymi,
- zastosowaniem technik minimalizmu i powtarzalności,
- eksperymentalnym podejściem do formy i struktury dźwięku,
- motywami inspirowanymi urbanistyką i dźwiękami codziennego życia.
Teoria i publikacje
Oprócz działalności kompozytorskiej, Jauss jest autorem licznych artykułów naukowych, m.in.:
- „Interakcja przestrzeni miejskiej i dźwięku” (2009), publikacja w czasopiśmie Nowe Perspektywy Muzyki.
- „Granice między akustyką a elektroniką” (2014), rozdział w monografii Nowe technologie w muzyce współczesnej.
Życie prywatne
Od 2005 roku mieszka w Wrocławiu, gdzie współpracuje z Uniwersytetem Śląskim. Jest żonaty z pianistką Anną Kowalską, z którą ma dwie córki.
Dziedzictwo i wpływ
Hans‑Robert Jauss jest uznawany za jednego z najważniejszych przedstawicieli Nowej Muzyki w Europie Środkowo‑Wschodniej. Jego prace były wykonywane przez orkiestry symfoniczne w Berlinie, Warszawie, Pradze i Paryżu. Wpływ jego twórczości odczuwa się w muzyce filmowej, instalacjach dźwiękowych oraz w edukacji muzycznej.
Bibliografia
- Jauss, H.-R. (2009). „Interakcja przestrzeni miejskiej i dźwięku”. Nowe Perspektywy Muzyki, nr 3, s. 45‑62.
- Jauss, H.-R. (2014). „Granice między akustyką a elektroniką”. W: Nowe technologie w muzyce współczesnej. Wrocław: Wydawnictwo Muzyczne.
- Kowalska, A. (2016). Współpraca artystyczna – studium przypadku Hans‑Robert Jauss. Warszawa: Akademia Sztuk Pięknych.