IANA – Internet Assigned Numbers Authority
IANA (Internet Assigned Numbers Authority) jest międzynarodową organizacją odpowiedzialną za koordynację globalnych zasobów identyfikacyjnych używanych w Internecie. Do jej zadań należy przydzielanie numerów protokołów, przydział adresów IP, zarządzanie systemem nazw domen (DNS) oraz utrzymywanie licznych baz danych technicznych.
Historia
Początkowo funkcje IANA były realizowane przez DARPA w ramach projektu ARPANET. W 1988 roku odpowiedzialność za przydział numerów przekazano Jonu Postelowi, który prowadził te działania z biura University of California, Los Angeles. Po śmierci Jon’a Postela w 1998 roku zarządzanie IANA zostało przeniesione pod nowo utworzoną organizację Internet Corporation for Assigned Names and Numbers (ICANN), w której IANA funkcjonuje jako wydzielony dział.
Zakres obowiązków
- Przydzielanie i utrzymywanie adresów IP (IPv4 i IPv6).
- Rejestracja i zarządzanie numerami portów protokołów TCP i UDP.
- Utrzymywanie strefy głównej DNS oraz przydzielanie kodów top‑level domains (TLD).
- Koordynacja protokołów internetowych i ich numeracji (np. protokół HTTP, SMTP).
- Utrzymywanie baz danych wzorcowych, takich jak Request for Comments (RFC).
Struktura organizacyjna
IANA jest częścią sekcji Zarządzania Internetem w ICANN. Działa w oparciu o przejrzyste polityki opracowywane przy udziale społeczności internetowej, m.in. grup IETF, ISOC oraz regionalnych rejestrów RIR.
Kluczowe wydarzenia
- 1990 – Ustanowienie adresacji IPv4 i pierwsze przydziały bloków adresowych.
- 2000 – Rozpoczęcie przydziału adresów IPv6 w odpowiedzi na wyczerpywanie się puli IPv4.
- 2013 – Przebudowa systemu zarządzania TLD i wprowadzenie nowych domen generycznych (gTLD).
- 2016 – Zmiana polityki przydziału adresów IPv4 pod kątem rzadkich zasobów i wprowadzenie rynku wtórnego.
Znaczenie dla globalnego Internetu
Dzięki jednolitemu i centralnemu przydziałowi zasobów, IANA zapewnia spójność i interoperacyjność sieci na całym świecie. Bez jej działań nie byłoby możliwe unifikowanie adresów IP, standaryzacja portów ani stabilny system nazw domen, co pokazałoby się w licznych konfliktach adresowych i awariach usług internetowych.