Korea Północna

Korea Północna (Republika Ludowa Korei, w skrócie DPRK) – państwo położone w północno‑wschodniej Azji, zajmujące północną część Półwyspu Koreańskiego. Graniczy od południa z Koreą Południową, od zachodu z Chinami (Chiny), a od północy i wschodu z Rosją (Rosja). Stolicą i największym miastem jest Pjongjang.

Geografia

Korea Północna zajmuje około 120 000 km² powierzchni, co czyni ją jednym z mniejszych krajów Azji. Najwyższym wzniesieniem jest Góra Paektu (2 744 m n.p.m.). Kraj posiada umiarkowany klimat kontynentalny, z surowymi zimami i ciepłymi latami.

Historia

Obszar dzisiejszej Korei Północnej był zamieszkany od prehistorii, a w czasach starożytnych tworzyły go liczne państwa cheońskie, takie jak Goguryeo czy Silla. Po II wojnie światowej Półwysep Koreański został podzielony wzdłuż 38. równoleżnika; w 1948 roku powstała Demokratyczna Republika Korei, a w 1950 roku wybuchła wojna koreańska, zakończona rozejmem w 1953 roku.

Polityka i ustrój

Korea Północna jest państwem jednopartyjnym, w którym władzę sprawuje Partia Pracy Korei. Ideologią rządową jest Juche – doktryna samowystarczalności i niezależności, opracowana przez Kim Il‑sunga.

• Głowa państwa – od 1994 roku funkcję tę pełni Kim Jong‑il, a od 2011 roku Kim Jong‑un.
• Rada Najwyższego Ludowego Zgromadzenia – jedyny organ ustawodawczy, wybierany co pięć lat.
• Armia – najliczniejsza w świecie, z głównym naciskiem na Siły Zbrojne Korei Północnej.

Gospodarka

Gospodarka Korei Północnej oparta jest na centralnie planowanym systemie socjalistycznym. Główne sektory to:

• górnictwo (węgiel, rudy żelaza, miedź),
• przemysł ciężki (stoczarnie, przemysł lotniczy),
• rolnictwo (ryż, kukurydza, ziemniaki),
• przemysł zbrojeniowy.

W ostatnich latach państwo prowadzi ograniczone reformy rynkowe, ale wciąż boryka się z niedoborami żywności i sankcjami międzynarodowymi.

Demografia

Według szacunków z 2022 roku populacja wynosi ok. 25,6 mln osób. Skład ethniczny jest jednolity – prawie 99,9 % stanowią Koreańczycy. Oficjalny język to koreański, a alfabet – hangul.

Kultura

Kultura Korei Północnej jest ściśle związana z polityką państwa. Sztuka, literatura i media podlegają cenzurze i promują wartości Juche. Najbardziej rozpoznawalne są masowe pochody oraz tradycyjne tańce i pieśni patriotyczne.

Stosunki międzynarodowe

Korea Północna utrzymuje formalne stosunki dyplomatyczne przede wszystkim z Chinami, Rosją oraz kilkoma państwami afrykańskimi i latynoamerykańskimi. Relacje z Koreą Południową i z Zachodem są napięte, głównie z powodu programu nuklearnego i praw człowieka.

Współczesne wyzwania

Do najważniejszych problemów kraju należą:

• zależność od importu surowców energetycznych,
• międzynarodowe sankcje gospodarcze,
• niedobory żywności i problemy zdrowotne,
• stan praw człowieka i ograniczenia wolności obywatelskich.

Źródła i literatura

Więcej informacji można znaleźć w następujących pozycjach encyklopedycznych:

• Historia Korei, tom II – rozdział o podziale po II wojnie światowej.
• Polityka współczesna Korei – analiza systemu partyjnego i ideologii Juche.
• Gospodarka Korei Północnej – przegląd sektorów przemysłowych i rolniczych.