Liu (刘)

Liu (chiński: 刘, pinyin: Liú) – jedno z najczęściej spotykanych chińskich nazwisk, a także określenie kilku historycznych i współczesnych postaci, miejsc oraz pojęć. Nazwisko to ma długą historię sięgającą starożytnych dynastii i odgrywało istotną rolę w polityce, kulturze i nauce Chin.

Etymologia i pochodzenie

Nazwisko Liú wywodzi się z komitetu (氏) dynastii Zhou (ok. 1046–256 p.n.e.), gdzie pierwotnie nosiło nazwę 劉. Pierwsze zapisy pochodzą z dynastii Han, gdzie władca Liu Bang (zakładający dynastię Han) przyjął ją jako imię przyrodzone. W „Księdze Rzek” (《史记》) nazwisko jest wymieniane jako pochodzące od nazwy starożytnego państwa Liu, które znajdowało się na terenie dzisiejszej prowincji Henan.

Rozpowszechnienie

Według danych z cenzusu ludności Chin z 2010 roku, Liú jest trzecim najczęściej spotykanym nazwiskiem w Chińskiej Republice Ludowej, nosi je ponad 25 milionów osób – co stanowi około 1,8 % ludności kraju. Najwięcej osób o tym nazwisku mieszka w prowincjach Guangdong, Jiangsu, Shandong oraz Henan.

Znaczenie w kulturze i historii

W historii Chin nazwisko Liú jest powiązane z licznymi dynastiami i rodzinami królewskimi. Najbardziej znane to:

Liu Bang (ok. 256 p.n.e.–195 p.n.e.) – założyciel dynastii Han, przyjmujący imię cesarskie Gaozu.
Liu Bei (161–223) – przywódca państwa Shu Han w czasach Trzech Królestw, bohater powieści Romance of the Three Kingdoms (Sanguozhi).
Liu Shaoqi (1898–1969) – chiński polityk, 2. przewodniczący Chińskiej Republiki Ludowej w latach 1959–1968.

Znane osoby noszące nazwisko Liu

Poniżej wymieniono wybrane postaci współczesne i historyczne, które przyczyniły się do rozwoju sztuki, nauki i sportu.

Liu Cixin (urodzony w 1963 w Yangquan) – autor powieści science‑fiction, laureat Nagrody Hugo za Trzy ciała.
Liu Yifei (urodzona w 1987 w Wuhan) – aktorka i piosenkarka, znana z roli w hollywoodzkiej produkcji Mulan.
Liu Wen (urodzony w 1990 w Qingdao) – pływak, dwukrotny medalista olimpijski (wodne skoki).
Liu Xiaobo (ur. 1955 w Changchun, zm. 2017) – laureat Pokojowej Nagrody Nobla (2010), działacz praw człowieka.
Liu Song (urodzony w 1999 w Pekin) – koszykarz, reprezentant Chin na Igrzyskach Olimpijskich 2020.

Inne znaczenia i zastosowania

Poza byciem nazwiskiem, wyraz liu pojawia się w języku chińskim jako:

流 (liú) – „przepływać”, „prąd”, używane m.in. w wyrażeniu 流媒体 (media strumieniowe).
留 (liú) – „zostać”, „zachować”, np. 留学生 (studenci zagraniczni).
W chemii LiU jest potocznym skrótem dla lithium uranyl – związku zawierającego lit i uran (rzadko stosowany w literaturze technicznej).

Powiązane artykuły

Więcej informacji można znaleźć w następujących wpisach: