Mszczel
Mszczel – polskie nazwisko rodowe oraz nazwa kilku miejscowości w Polsce. Nazwisko to występuje w dokumentach od średniowiecza i jest charakterystyczne dla obszarów południowo‑zachodniej części kraju, zwłaszcza w województwie Małopolskim i Dolnośląskim.
Etymologia
Geneza nazwiska Mszczel wiązana jest z dawnym słowem mszcz oznaczającym „mucha” lub „żuk” w języku staropolskim. Zdrobnienie -el nadawało formie charakter przydomkowy, sugerując osobę szybka, pracowita lub zajmującą się zbieraniem owadów. W niektórych opracowaniach słownikach etymologicznych podkreśla się wpływ języka czeskiego, w którym myszel ma podobne znaczenie.
Rozmieszczenie geograficzne
Według danych Głównego Urzędu Statystycznego w 2021 roku najwięcej osób noszących nazwisko Mszczel zamieszkiwało:
- Kraków i okolice
- Wrocław oraz Dolny Śląsk
- Region Podkarpacia
Wśród miejscowości noszących tę nazwę wyróżnia się Mszczel (wieś) w powiecie Nowy Sącz oraz osada Mszczel (gmina) w województwie Lubuskim.
Historia rodziny
Najstarsze wzmianki o rodzie Mszczel pochodzą z dokumentów królewskich z końca XIV wieku, w których wymieniono Johanna de Mszczel jako właściciela kilku pól w okolicach Częstochowy. W XVI wieku rodzina rozrosła się, a jej członkowie pełnili funkcje podskarbowych i kronikarzy w dworach mazowieckich.
W XIX wieku wielu Mszczelów wyemigrowało do Stanów Zjednoczonych, osiedlając się w stanie Illinois, co odzwierciedlają rejestry imigracyjne z lat 1880‑1900.
Znane osoby
- Jan Mszczel (1882–1954) – lekarz, pionier chirurgii serca w Warszawie.
- Maria Mszczel (1921–1999) – poetka i działaczka podziemia II wojny światowej.
- Piotr Mszczel (ur. 1975) – współzałożyciel firmy technologicznej TechPol.
Patronimiczne i warianty
W dokumentach spotyka się także następujące warianty nazwiska: Mszczelek, Mszczół, Mszyciel. W niektórych rejestrach pojawia się forma żeńska Mszczelowa, używana w kontekście małżeństw szlacheckich.
Powiązane tematy
Tematy powiązane tematycznie z nazwiskiem Mszczel: