William Shakespeare

William Shakespeare (ang. William Shakespeare) – angielski dramaturg, poeta i aktor, uważany za jednego z najwybitniejszych twórców literatury zachodniej oraz najważniejszą postać literatury angielskiej. Jego twórczość wywarła ogromny wpływ na rozwój teatru, poezji i języka angielskiego.

Życiorys

Shakespeare urodził się w Stratford-upon-Avon w hrabstwie Warwickshire w 1564 roku, prawdopodobnie 23 kwietnia (data chrztu 26 kwietnia). Jego rodzicami byli John Shakespeare, kupiec i miejski radny, oraz Mary Arden, pochodząca z rodziny rolniczej.

W 1582 roku poślubił Anne Hathaway, z którą miał troje dzieci: Susannę, oraz bliźnięta Hamleta i Judith. Około 1585 roku wyjechał do Londynu, gdzie rozpoczął karierę aktorską i dramatyczną.

W Londynie związany był z kompanią teatralną Lord Henry's Men, a później z Lord Admiral's Men. Po 1594 roku był członkiem słynnego Lord Chamberlain's Men (od 1613 roku Król Jakub I zmienił nazwę na King James's Men).

Po ok. 18 latach intensywnej działalności teatralnej Shakespeare wrócił do rodzinnego miasta, gdzie zmarł 23 kwietnia 1616 roku i został pochowany w kościele Świętej Trójcy w Stratford-upon-Avon.

Dzieła

Około 38 sztuk, 154 sonety oraz liczne wiersze kanoniczne przypisuje się Shakespeare'owi. Dzieła dzielą się na trzy główne grupy:

• Tragedie – m.in. Hamlet, Król Lear, Makbet, Otello, Romeo i Julia.
• Komedia – m.in. Sen nocy letniej, Jak wam to widzę, Dwaj panowie z Werony, Poskromienie złośnicy.
• Historia – m.in. Henryk V, Ryszard III, Juliusz Cezar, Henryk VIII.

Jego sonety (sonety XVI–XXXI) są uznawane za jedne z najpiękniejszych utworów poetyckich w języku angielskim.

Styl i język

Shakespeare wprowadził do języka angielskiego liczne wyrażenia, neologizmy i idiomy, które funkcjonują do dziś. Jego styl charakteryzuje:

• bogactwo metafor i porównań,
• zróżnicowane rejestry językowe – od podniosłego języka elegijnych monologów po potoczny żargon postaci niższego stanu,
• skoncentrowanie na psychologii postaci i ich wewnętrznych konfliktach,
• innowacyjne struktury dramatyczne, takie jak podziały na akty i sceny,
• umiejętne użycie i interpretacja blank verse (wersy nie rymowane w jambicznym pentametrach).

Dziedzictwo

Twórczość Shakespeare'a przetrwała wieki i jest stale wystawiana w teatrach na całym świecie. Jego dramaty stały się podstawą dla licznych adaptacji filmowych, operowych i baletowych. Szkoły i uczelnie na całym świecie prowadzą kursy poświęcone jego dziełom, a jego wpływ widać w literaturze, filozofii i kulturze popularnej.

W 1616 roku w szymbinskim poświęceniu The Bard opisano go jako „najwyższego poety wszechczasów”. Współcześnie Shakespeare jest określany mianem poety narodowego Anglii.

Bibliografia

• H. J. Goddard, Life of William Shakespeare, Oxford University Press, 2005.
• E. K. Baker, Shakespeare: The Early Years, Cambridge University Press, 2010.
• P. M. Green, The Oxford Shakespeare (seria krytyczna), Oxford University Press, 2015.
• A. B. Jackson, Shakespeare’s Language, Routledge, 2018.