encyklopedia.space

UK

UK – potoczny skrót od Zjednoczonego Królestwa (oficjalnie United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland), państwa suwerennego położonego w zachodniej Europie, składającego się z czterech krajów: Anglia, Szkocja, Walia oraz Irlandia Północna. Skrót ten jest powszechnie używany w języku angielskim i w wielu publikacjach międzynarodowych.

Historia

Historia Zjednoczonego Królestwa sięga średniowiecza, kiedy to w 1707 roku doszło do unii politycznej pomiędzy Anglią a Szkocją, tworząc Królestwo Wielkiej Brytanii. W 1801 roku dołączyła Irlandia, tworząc Królestwo Zjednoczonego w 1801 roku. Po rozpadzie Irlandii w 1922 roku pozostała jedynie Irlandia Północna, a nazwę państwa zmieniono na obecnie używaną: United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland.

Geografia

UK leży na wyspach Wielka Brytania i Irlandia Północna. Graniczy z Morzem Północnym, Morzem Irlandzkim, Kanałem La Manche i Oceanem Atlantyckim. Najwyższym wzniesieniem jest Ben Nevis (Szkocja) o wysokości 1 345 m n.p.m., a najdłuższą rzeką jest Tamiza (≈ 346 km).

Ustrój polityczny

UK jest monarchią konstytucyjną i parlamentarną. Głowa państwa – monarcha (od 2012 królowa Elżbieta II, od 2022 król Karol III) – pełni funkcje symboliczne, natomiast władzę wykonawczą sprawuje premier i rząd. Parlament składa się z dwóch izb: Izby Gmin (House of Commons) i Izby Lordów (House of Lords).

Podział administracyjny

Państwo podzielone jest na cztery kraje, z których każdy posiada własny parlament lub zgromadzenie (z wyjątkiem Anglii, gdzie nie ma odrębnego parlamentu). Kraje dzielą się dalej na hrabstwa, dystrykty i miasta.

Gospodarka

UK posiada jedną z największych gospodarek świata, opartą na sektorze usług (zwłaszcza finansowym, z siedzibą w Londynie), przemyśle wysokich technologii oraz rolnictwie. Walutą jest funt sterling (£).

Kultura

Kultura UK ma znaczący wpływ na sztukę, literaturę, muzykę i sport na całym świecie. Znane postaci to m.in. William Szekspir, The Beatles, Sir Isaac Newton oraz David Attenborough. System edukacji obejmuje szkolnictwo podstawowe, średnie oraz renomowane uniwersytety, takie jak Uniwersytet Oksfordzki i Uniwersytet Cambridge.

Języki

Językiem urzędowym jest język angielski. W Walii używany jest także język walijski (cymraeg), w Irlandii Północnej – język irlandzki (gaeilge) oraz gaelicki szkocki.

Symbolika

Stosunki międzynarodowe

UK jest członkiem licznych organizacji międzynarodowych, w tym Organizacji Narodów Zjednoczonych, NATO, Wspólnoty Narodów oraz G7. Po referendum w 2016 roku kraj opuścił Unię Europejską (tzw. Brexit).

Podsumowanie

UK (Zjednoczone Królestwo) to państwo o długiej historii i dużym znaczeniu geopolitycznym, gospodarczym i kulturowym. Dzięki połączeniu tradycji z nowoczesnością, odgrywa kluczową rolę na arenie międzynarodowej.