Ukon

Ukon (japoński ウコン) to popularna nazwa przyprawy pochodzącej z korzenia kurkumy (Curcuma longa), rośliny z rodziny imbirowatych (zioła). W Japonii ukon jest szeroko stosowany w kuchni, medycynie tradycyjnej oraz kosmetyce. W polskich tekstach nazwa ta pojawia się najczęściej w kontekście kulinarnym oraz medycyny naturalnej.

Historia i pochodzenie

Uprawa kurkumy rozpoczęła się w Indiach ponad 4000 lat temu. Do Japonii roślina dotarła w XIX wieku w ramach wymiany handlowej z Azją. Japoński termin ukon pochodzi od chińskiego słowa guang huáng („złoty żółty”), które odnosi się do intensywnego żółtego koloru przyprawy.

Zastosowanie kulinarne

W kuchni japońskiej ukon jest używany jako składnik:

potraw sushi i sashimi w formie marynaty;
zup miso oraz bulionów;
napojów, np. kawa z dodatkiem ukonu (tzw. kōhī).

Charakteryzuje się delikatnym, lekko gorzkawym smakiem oraz intensywnym, żółtym kolorem, który nadaje potrawom atrakcyjny wygląd.

Właściwości lecznicze

Ukon zawiera kurkuminę – naturalny polifenol o silnych właściwościach przeciwutleniających i przeciwzapalnych. W medycynie tradycyjnej używa się go do:

łagodzenia dolegliwości żołądkowych;
wsparcia układu odpornościowego;
przeciwbólowego działania przy schorzeniach stawów.

Badania przeprowadzone w Japonii i na Świecie potwierdzają potencjał ukonu w profilaktyce chorób sercowo-naczyniowych oraz nowotworów, jednak wymaga to dalszych studiów klinicznych.

Uprawa w Polsce

Choć kurkuma wymaga ciepłego klimatu, w Polsce można ją uprawiać w szklarniach i jako roślinę doniczkową. Najlepsze rezultaty uzyskuje się w regionach o długim określonym okresie wegetacyjnym, takich jak mazowieckie czy dolnośląskie. Uprawa polega na:

przygotowaniu żyznej, przepuszczalnej gleby;
zastosowaniu ciepłej podkładki (minimum 20 °C);
regularnym podlewaniu i ochronie przed przymrozkami.

Kultura i symbolika