Wieden
Wieden (po niemiecku Wieden) – ósma dzielnica (Bezirk) Wiednia w Austrii. Położona jest bezpośrednio na północ od historycznego Śródmieścia i graniczy z dzielnicami Karlau oraz Mariahilf. Jest jedną z najstarszych i najgęściej zaludnionych części stolicy, słynącą z bogatej architektury barokowej, licznych teatrów, muzeów oraz popularnego targu Naschmarkt.
Geografia i granice
Wieden zajmuje powierzchnię około 1,21 km². Graniczy:
- na zachód z dzielnicą Mariahilf (7. Bezirk),
- na północ z Alsergrundem (9. Bezirk),
- na wschód z Innere Wiener Straße oraz Kärntnerstraße,
- na południe z Innere Wiener Straße i Stadion, które oddzielają go od Śródmieścia (1. Bezirk).
Historia
Dzielnica wyłoniła się w średniowieczu jako odrębna osada rolnicza, znana już w dokumentach z 1246 roku. W XVIII i XIX wieku Wieden stał się ważnym ośrodkiem kulturalnym i przemysłowym, kiedy to przybyli artyści, rzemieślnicy oraz przedstawiciele wyższych warstw społecznych, szukając bliskości Wiednia i jednocześnie nieco niższych kosztów życia niż w centralnym Śródmieściu. Po roku 1918, kiedy Austro-Węgry rozpadły się, Wieden został włączony do administracyjnego podziału miasta jako ósmy Bezirk.
Liczba ludności
Według danych Głównego Urzędu Statystycznego z 2023 roku w Wieden zamieszkuje około 27 500 mieszkańców, co czyni go jedną z najgęściej zaludnionych dzielnic Wiednia. Średnia gęstość zaludnienia wynosi ponad 22 700 osób/km².
Zabytki i atrakcje
Wieden jest domem licznych zabytków architektonicznych i kulturalnych:
- Kościół św. Karola Boromeusza (Karlskirche) – barokowy kościół z monumentalną kopułą, zbudowany w latach 1716‑1737.
- Burgtheater – najstarszy i najważniejszy teatr niemieckojęzyczny w Austrii, otwarty w 1888 roku.
- Naschmarkt – najstarszy warszawski targ w Wiedniu, powstały w XVII wieku, dziś popularny punkt kulinarny i turystyczny.
- Pałac Ernst (Palais Ernst) – przykład wczesnoklasycystycznej architektury, obecnie siedziba kilku instytucji kulturalnych.
- Secesja wiedeńska – budynek wystawienniczy z 1897 roku, związany z ruchem artystycznym Secesja.
Kultura i życie nocne
Wieden słynie z żywej sceny artystycznej. Znajdują się tu liczne galerie, kawiarni i kluby muzyczne. Najbardziej znane lokale to Café Kosmopol, Café Knall oraz Pearl Club, które przyciągają zarówno mieszkańców, jak i turystów.
Edukacja
W dzielnicy mieści się kilka renomowanych instytucji edukacyjnych, w tym:
- Uniwersytet Wiedeński – wydział praw i nauk humanistycznych (campus Wiedner Kirche),
- Akademia Sztuk Pięknych w Wiedniu (Akademie der bildenden Künste),
- liczne szkoły podstawowe i średnie o profilu językowym i muzycznym.
Transport
Wieden jest bardzo dobrze skomunikowany z resztą miasta:
- Linie metra (U1, U2, U4) mają stacje w obrębie dzielnicy,
- liczne przystanki tramwajowe, w tym linie 1, 2 i 62,
- system rowerowy Citybike z wieloma stacjami.
Gospodarka
Główne sektory gospodarcze w Wieden to usługi (turystyka, gastronomia, kultura), handel detaliczny (głównie przy Naschmarkt) oraz małe i średnie przedsiębiorstwa przemysłowe, które koncentrują się głównie w sektorze kreatywnym i technologicznym.