WinRT

WinRT (ang. Windows Runtime) – platforma programistyczna firmy Microsoft, wprowadzona wraz z systemem operacyjnym Windows 8. Zapewnia zestaw API oraz środowisko uruchomieniowe umożliwiające tworzenie aplikacji działających zarówno na komputerach, jak i na urządzeniach mobilnych i w chmurze.

Historia

Prace nad WinRT rozpoczęły się w 2011 roku jako część strategii Microsoftu mającej na celu unifikację platformy programistycznej pod hasłem Metro. Oficjalne ogłoszenie nastąpiło podczas konferencji Build 2011, a pierwsza publiczna wersja ukazała się w październiku 2012 wraz z premierą Windows 8.

Architektura

WinRT opiera się na komponentowym modelu COM, jednak udostępnia interfejsy przyjazne dla nowoczesnych języków programowania. Najważniejsze cechy architektury:

Rozdzielenie warstwy API od warstwy implementacji – umożliwia aktualizacje systemu bez konieczności modyfikacji aplikacji.
Wsparcie dla C++/CX, C#, JavaScript oraz VB.NET.
Wbudowana obsługa DirectX (grafika 3D) i XAML (interfejsy użytkownika).
Bezpieczny sandbox aplikacji, co pozwala na uruchamianie programów w środowisku o ograniczonych uprawnieniach.

Języki programowania i narzędzia

Programiści tworzący aplikacje WinRT mogą korzystać z:

C++/CX – rozszerzenie C++ umożliwiające bezpośredni dostęp do komponentów WinRT.
C# – język zarządzany, używany najczęściej w połączeniu z Visual Studio.
JavaScript – popularny w aplikacjach internetowych, zintegrowany z HTML5 i CSS3.
Visual Basic .NET – alternatywa dla C# w środowisku .NET.

Podstawowym środowiskiem programistycznym jest Visual Studio (od wersji 2012), które zawiera szablony projektów UWP (Universal Windows Platform) oraz zestaw narzędzi SDK umożliwiających debugowanie i testowanie aplikacji na różnych urządzeniach.

WinRT a UWP

W późniejszych wersjach systemu, począwszy od Windows 10, WinRT stał się fundamentem Universal Windows Platform. UWP rozszerza możliwości WinRT, zapewniając:

Jedną bazę kodu działającą na komputerach, tabletach, telefonach, Xbox One oraz HoloLens.
Ulepszone API interfejsu użytkownika, takie jak Adaptive Cards.
Wsparcie dla Microsoft Store, czyli dystrybucji aplikacji w modelu SaaS i jednorazowej płatności.

Zastosowania

Od momentu wprowadzenia WinRT, platforma znalazła zastosowanie w wielu dziedzinach:

Aplikacje konsumenckie – galerie zdjęć, odtwarzacze multimedialne, gry.
Rozwiązania korporacyjne – narzędzia do pracy zespołowej, aplikacje biurowe.
Rozwój gier – dzięki integracji z DirectX oraz możliwościom VR i AR.
Systemy embedded – aplikacje na IoT i urządzenia przemysłowe.

Dziedzictwo i przyszłość

Choć część pierwotnych komponentów WinRT została zastąpiona nowszymi rozwiązaniami w Windows 11, zasada modularności i wieloplatformowości przetrwała w postaci WinUI oraz kontynuacji UWP. Programiści wciąż korzystają z WinRT, szczególnie przy tworzeniu aplikacji działających na różnych rodzinach urządzeń Windows.