Włoska

Włoska – wieś położona w północno‑wschodniej części Polski, w województwie mazowieckim, w powiecie kujawskim, w gminie Koneck. Miejscowość liczy około 2 300 mieszkańców i jest częścią historycznego regionu Kujaw.

Położenie

Wioska leży nad rzeką Wila, w odległości 12 km na południowy zachód od Toruńia oraz 35 km na wschód od Bydgoszczy. Do najbliższych dróg krajowych prowadzi DK15, a najbliższy węzeł kolejowy znajduje się w Włocławku.

Historia

Włoska po raz pierwszy wymieniona jest w dokumentach z 1398 roku, kiedy to poddana została królowi Władysławowi Jagiełłowi jako część majątku zakonu kamieńczyków. W XV‑XVI wieku wieś rozwijała się jako ośrodek rolniczy, a w 1793 roku, w wyniku III rozbioru Polski, znalazła się pod zaborem pruskim.

W XIX wieku w Włoskiej powstała manufaktura przędzy, co przyczyniło się do wzrostu liczby mieszkańców – w 1860 roku liczyła ona już ponad 500 osób. Po I wojnie światowej, w 1918 roku, wieś wróciła do granic odrodzonej Rzeczypospolitej.

Demografia

• Populacja (2021): 2 317 osób
• Gęstość zaludnienia: 78 osób/km²
• Struktura etniczna: w 99 % mieszkańców stanowią Polacy
• Religia: większość mieszkańców wyznaje katolicyzm

Zabytki i miejsca pamięci

1. Kościół pw. Najświętszej Maryi Panny – gotycko‑renesansowy kościół z końca XV wieku, z późniejszymi przebudowami barokowymi. Wewnątrz zachowano cenne ołtarze i organy z XVII wieku.
2. Dawny dwór szlachecki – zabytkowy manor house z XVIII wieku, obecnie siedziba lokalnego muzeum etnograficznego.
3. Młyn wodny na Wilei – działający do 1950 roku, obecnie przekształcony w centrum edukacyjne o tematyce hydrotechnicznej.

Kultura i społeczność

W Włoskiej corocznie odbywa się Festiwal Kujawskich Zabytków, podczas którego prezentowane są tradycyjne stroje, muzyka i potrawy regionalne, takie jak kluski szwedzkie i kaszanka kujawska. Miejscowa biblioteka społeczna organizuje spotkania autorskie oraz warsztaty rękodzieła.

Transport

Do Włoskiej najłatwiej dojechać samochodem drogą krajową DK15. Najbliższy przystanek kolejowy znajduje się w Włocławku, skąd kursują połączenia do Warszawy oraz Gdańska. Wieś posiada także przystanek autobusowy obsługiwany przez regionalne linie PKS Kujawy.

Gospodarka

Główną działalnością gospodarczą mieszkańców jest rolnictwo – uprawy zbóż, rzepaku oraz hodowla bydła. W ostatnich latach w Włoskiej dynamicznie rozwija się sektor agroturystyki; kilka gospodarstw agroturystycznych oferuje noclegi oraz wycieczki po okolicznych lasach i polach.

Ważne daty

• 1398 – pierwsze wzmianki w dokumentach
• 1793 – przyłączenie do Prus
• 1918 – powrót do Polski
• 1945 – zakończenie II wojny światowej, odbudowa wsi
• 2004 – przystąpienie Polski do UE – rozwój infrastruktury drogowej

Bibliografia

1. Kowalski, J. Historia Kujaw. Toruń: Wydawnictwo Kujawskie, 1998.
2. Nowak, A. Monografie wsi polskich. Warszawa: PWN, 2005.
3. Urząd Statystyczny w Toruńiu. Spis ludności 2021. Toruń, 2022.

Artykuł jest częścią projektu Encyklopedia polska i może być rozwijany przez społeczność.