Wu (武)
Wu – termin o bogatej i wielowymiarowej historii, używany w różnych kontekstach związanych z Chinami. Najczęściej odnosi się do:
- historycznych państw i dynastii o nazwie Wu istniejących w okresie wiosen i jesieni, okresie walczących państw oraz w czasach dynastii Tang i Song;
- grupy językowej Wu – jednego z najważniejszych dialektów chińskich;
- kulturowych i geograficznych regionów wzdłuż rzeki Jiangnan, zwłaszcza w prowincji Zhejiang i wschodniej części Jiangsu.
Etymologia
Chiński znak 武 (wǔ) oznacza „wojskowość” lub „siłę”. W nazwach państw i dynastii przybierał formę transkrypcji fonetycznej, a nie dosłownego znaczenia. W niektórych przypadkach nazwa Wu pochodzi od nazwy starożytnego plemienia zamieszkującego deltę Jiang (Jang).
Historia
Państwo Wu (222–280 p.n.e.)
W okresie wiosen i jesieni oraz okresu walczących państw w południowo-wschodniej części Chińskiego terytorium powstało państwo Wu. Jego stolica znajdowała się w Suzhou, a władcą był król Bào. Państwo to znane jest głównie z bitew z sąsiednim Qin, zwłaszcza z bitwy pod Lian w 473 r. p.n.e.
Księstwo Wu w czasach dynastii Sui i Tang
W późniejszym okresie, w XI–XIII wieku, na obszarze dzisiejszego Szanghaju i Zhejiang powstało księstwo Wu, które stało się jednym z najważniejszych centów handlu morskiego w dynastii Tang. W 960 r. księstwo zostało włączone do nowo powstałej dynastii Song, a jego stolica – Hangzhou – odgrywała kluczową rolę w rozwoju gospodarczym i kulturalnym kraju.
Region Wu w dynastii Ming i Qing
W czasach dynastii Ming i Qing obszar Wu był administracyjnie podzielony na prowincje Jiangsu i Zhejiang oraz miasto Szanghaj, które w 1842 r. stało się jednym z tzw. „otwartych portów” po traktacie z Anglią. Dzięki temu region zyskał znaczenie międzynarodowego centrum handlowego.
Język Wu
Grupa językowa Wu obejmuje kilka dialektów używanych przez około 80 milionów osób w południowo-wschodnich Chinach. Najbardziej znane pododręby to:
- szanghajski (Shanghainese) – używany w Szanghaju i okolicach;
- suczuański (Suzhouese) – charakterystyczny dla Suzhou;
- hangczouński (Hangzhouese) – dominujący w Hangzhou.
Język Wu wyróżnia się bogatą liczbą tonów (do 9) oraz zachowaniem wielu starożytnych cech fonetycznych, które w standardowym mandaryńskim uległy uproszczeniu.
Kultura i dziedzictwo
Region Wu jest znany z rozwoju sztuki, nauki i rzemiosła:
- szkoła kaligrafii Zhang Dè z okresu dynastii Ming;
- tradycyjny teatr Kunqu, uznany przez UNESCO za niematerialne dziedzictwo kulturowe;
- szczególnie słynące z jedwabiu miasta Suzhou i Hangzhou, które były ważnymi ośrodkami produkcji jedwabiu i ceramiki.
Współczesne odniesienia
Współczesny termin Wu pojawia się w nazwach wielu instytucji i przedsiębiorstw, np. Uniwersytet Wu w Szanghaju czy Wu Technology, firma specjalizująca się w rozwiązaniach IT.