XP

XP (ang. experience points) – jednostka miary postępu i rozwoju postaci w grach komputerowych oraz fabularnych. W kulturze gier termin ten stał się powszechnie rozpoznawalny i jest używany nie tylko w tytułach gier, ale także w systemach rankingowych, aplikacjach edukacyjnych oraz w nieformalnym języku internetowym.

Definicja

XP to abstrakcyjna liczba przyznawana graczowi w wyniku wykonania określonych działań w grze, takich jak pokonanie przeciwnika, ukończenie misji, rozwiązanie zagadki czy osiągnięcie innego celu. Zgromadzone XP najczęściej jest wykorzystywane do:

Awansowania na wyższy poziom (Poziom) postaci,
Odblokowywania nowych umiejętności (drzewka umiejętności),
Zakupu przedmiotów lub ulepszeń (ekwipunek).

Historia

Pierwsze zastosowanie systemu punktów doświadczenia pojawiło się w grach fabularnych (RPG) na papierze, m.in. w „Dungeons & Dragons” (1974). Z czasem koncepcja została przeniesiona do gier komputerowych, a przełomowym momentem był tytuł „Wizardry” (1981) oraz seria „Ultima”, które wprowadziły mechanikę awansowania na kolejne poziomy postaci.

Zastosowanie w grach komputerowych

Współczesne gry wideo najczęściej korzystają z XP w następujących gatunkach:

RPG (role-playing games) – system XP jest podstawą rozwoju postaci;
MMORPG – punkty doświadczenia określają tempo postępu w wirtualnym świecie;
strzelanki i gry akcji – XP przyznawane są za eliminację przeciwników i ukończenie misji;
gry edukacyjne – XP służy jako motywator do nauki i rozwiązywania zadań.

Inne znaczenia skrótu „XP”

Poza znaczeniem w kontekście gier, skrót XP jest także powszechnie rozpoznawany jako oznaczenie systemu operacyjnego Windows XP, wydanego przez Microsoft w 2001 roku. W tym przypadku XP pochodzi od angielskiego wyrażenia eXPerience i ma podkreślać poprawę doświadczenia użytkownika w porównaniu do poprzednich wersji systemu.

Przykłady przyznawania XP

Działanie	Przyznane XP	Przykładowe gry
Zabicie przeciwnika	10‑50	World of Warcraft, Diablo III
Ukończenie misji głównej	200‑500	The Witcher 3, Skyrim
Rozwiązanie zagadki	30‑100	Portal 2, The Legend of Zelda
Osiągnięcie nowego poziomu trudności	150‑300	Dark Souls, Hollow Knight

Wpływ XP na projektowanie gier

Projektanci gier wykorzystują system XP jako narzędzie balansu gry i zachęty do eksploracji. Dobre zaprojektowanie krzywej przyrostu XP pozwala:

Utrzymać gracza w stanie „przepływu” (flow),
Zmotywować do wykonywania pobocznych zadań i odkrywania świata gry,
Umożliwić płynne wprowadzanie nowych mechanik poprzez odblokowywanie umiejętności.