1801
Rok 1801 (MDCCI) był rokiem zwykłym rozpoczynającym się w środę w kalendarzu gregoriańskim. W historii świata odegrał on istotną rolę w polityce międzynarodowej, rozwoju nauki i kulturze, a także był świadkiem narodzin i śmierci wielu wybitnych postaci.
Spis treści
Polityka i wojny
W Europie rok 1801 był okresem intensywnych przemian dyplomatycznych po bitwie pod Marengo (1800) i w trakcie wojen napoleońskich.
- Traktat z Luneberg (9 lutego) – porozumienie pomiędzy Francją a Wielką Brytanią, które zakończyło wojnę I koalicji. W wyniku traktatu Rosja przyjęła kontrolę nad Holandią, a Francja uzyskała zwrot części terytoriów w Afryce.
- Powstanie w Polsce – akcja Związku Polaków pod przywództwem Józefa Poniatowskiego w wyniku którego władze rosyjskie zareagowały surowymi represjami.
- Wojna w Afryce Północnej – działania Francji przeciwko Włochom w regionie Tunezji, które doprowadziły do ustanowienia protektoratu francuskiego.
Nauka i technika
- W USA Thomas Jefferson opublikował raport o Ziemi jako sfery „pierwszej” w ekspedycji merkantylnej w 1801 roku.
- W Anglii powstała Royal Institution, której celem było popularyzowanie postępów w chemii i fizyce.
- W Francji botanik Jean-Baptiste LamarckPhilosophie Zoologique.
Kultura i sztuka
Rok 1801 przyniósł kilka ważnych wydarzeń kulturalnych:
- Premiera opery La Clemenza di Tito w Wiedeńskim Teatrze Narodowym, której autorem był Wolfgang Amadeus Mozart (kompozytor zmarł w 1791 r., premiera była w wersji przearanżowanej).
- Urodziny pisarki Mary Shelley (ur. 30 sierpnia 1801), autorki Frankensteina, jednego z pierwszych dzieł gatunku science fiction.
- Publikacja powieści Scènes de la vie future autorstwa Louis de Rouvroy, w której rozważano kondycję społeczeństwa po rewolucji francuskiej.
Urodzenia
- 30 sierpnia – Mary Shelley, angielska pisarka (zmarła w 1851 r.).
- 13 marca – Fryderyk Wilhelm IV, król Prus (zmarł w 1861 r.).
- 9 listopada – Charles Sumner, amerykański senator i abolicjonista (zmarł w 1874 r.).
- 16 kwietnia – Søren Kierkegaard, duński filozof i teolog (zmarł w 1855 r.).
- 2 lutego – George B. McClellan, generał Unii w wojnie secesyjnej (zmarł w 1885 r.).
Zgony
- 5 kwietnia – Carlo Antonio Gagini, włoski rzeźbiarz i architekt (ur. 1760).
- 23 czerwca – Thomas Paine, angielsko-amerykański myśliciel rewolucyjny (ur. 1737).
- 29 grudnia – John Marshall, czwarty szef Sądu Najwyższego USA (ur. 1755).
- 21 marca – Mikhail Lomonosov, rosyjski uczony i poeta (ur. 1711).