1960

Rok 1960 był rokiem przełomowym w historii współczesnej, charakteryzującym się intensywnym rozwojem politycznym, gospodarczym, kulturalnym i naukowym. Wydarzenia tego roku miały istotny wpływ na dalszy bieg dziejów w wielu regionach świata, w tym w Polsce, w ZSRR oraz w USA.

Polityka i stosunki międzynarodowe

W Stanach Zjednoczonych prezydentem został John F. Kennedy, który objął urząd w styczniu 1961 roku, ale już w 1959 rozpoczął kampanię wyborczą, w której zapowiadał projekt „Nowy Porządek Międzynarodowy”.
W USSR przywódcą był Nikita Chruszczow. Pod jego rządami doszło do nasilenia zimnowojennej rywalizacji z USA oraz do kryzysu w sueskim kanale Sueskim, który wybuchł w listopadzie 1956 roku i miał konsekwencje w polityce handlowej w 1960.
W Afryce nastąpiło masowe uzyskiwanie niepodległości – w 1960 roku Algieria uzyskała niepodległość, a w Afryce Subsaharyjskiej doszło do powstania tzw. „Roku Afryki”.
W Polsce rządy sprawował Władysław Gomułka. W 1960 roku wprowadzono reformy rolne oraz rozpoczęto budowę systemu telekomunikacyjnego.
W Europie Zachodniej wprowadzono w życie Traktat Rzymski (narodowy proces ratyfikacji w 1960 roku), tworząc podwaliny pod Unię Europejską.

Gospodarka

Rok 1960 przyniósł dynamiczny wzrost gospodarczy w wielu krajach rozwiniętych. W USA nastąpił szczyt konsumpcji w ramach tzw. „boomu konsumpcyjnego”. W Europie Zachodniej rozwijały się przemysły samochodowe i lotnicze, a w ZSRR intensyfikowano produkcję maszyn rolniczych. W Polsce kontynuowano pięcioplanowy plan rozwoju przemysłowego, co doprowadziło do powstania nowych zakładów w Katowicach i Łodzi.

Kultura i sztuka

W kinie przełomowym filmem roku 1960 był „Psycho” w reżyserii Alfreda Hitchcocka, który wprowadził nowe standardy w gatunku thrilleru psychologicznego.
W muzyce popularnej pojawił się The Beatles – w 1960 roku grupa była jeszcze w fazie formacyjnej w Liverpool, jednak rozpoczęła pierwsze koncerty w Hamburgu.
W literaturze polskiej wydano „Kronikę obywatelską” Jana Brzechwy, podkreślającą problemy społeczno‑polityczne.
W sztuce współczesnej rozwinęła się tendencja pop‑artu, inspirowana masową kulturą konsumpcyjną.

Nauka i technika

W 1960 roku nastąpiły ważne osiągnięcia w dziedzinie kosmosu i fizyki:

Startował pierwszy satelita geostacjonarny – Syncom 2 – umożliwiający stały dostęp do łączności telewizyjnej.
W ZSRR przeprowadzono testy pierwszego orbitalnego pojazdu załogowego Vostok 2, w którym w marcu 1960 roku astronauta Giennadij Gagarin odbył drugie loty w kosmos.
Amerykański naukowiec Robert Oppenheimer został odznaczony Nagrodą Nobla w dziedzinie fizyki za badania nad reakcją termojądrową.
W dziedzinie medycyny wprowadzono pierwsze szczepionki przeciwko wirusowi zapalenia wątroby typu B.

Sport

Najważniejszym wydarzeniem sportowym roku było mistrzostwo olimpijskie w Rzymie (Letnie Igrzyska Olimpijskie 1960). Wyróżniono:

USA jako najliczniejszą delegację, zdobywającą najwięcej złotych medali (34).
W boksie złoty medal w wadze ciężkiej zdobył Muhammad Ali (wówczas Cassius Clay).
W lekkoatletyce wybitną postacią był Wilma Rudolph, zdobywająca trzy złote medale w biegach sprinterskich.

Wydarzenia społeczne i demograficzne

W 1960 roku światowa populacja przekroczyła 3 miliardy osób. W Polsce nastąpił wzrost liczby ludności do 31,5 miliona, a jednocześnie przyspieszyła urbanizacja, czego dowodem była migracja ludności ze wsi do miast przemysłowych.

Dziedzictwo i znaczenie roku 1960

Rok 1960 stanowi ważny punkt odniesienia w historii XX wieku. Zdobyte w tym czasie doświadczenia w dziedzinie technologii kosmicznej przyczyniły się do dalszego rozwoju programu kosmicznego, a zmiany polityczne i gospodarcze utorowały drogę do rewolucji kulturowej lat 60. w wielu krajach. W dalszej perspektywie 1960 rok jest często przywoływany w kontekście Zimnej Wojny oraz procesu dekolonizacji Afryki.