Edward Tylor

Edward Burnett Tylor (ur. 1832 w Londynie, zmarł 1917 w Hampstead) – brytyjski antropolog, jeden z twórców współczesnej antropologii kulturowej oraz zwolennik ewolucjonizmu społecznego. Jego prace wyznaczyły kierunki badań nad kulturą i społeczeństwem w drugiej połowie XIX i na początku XX wieku.

Życiorys

Edward Tylor pochodził z rodziny średniej klasy. Ukończył University College London, gdzie studiował prawo, ale szybko zainteresował się historią i filozofią. W latach 1850‑tych podjął pracę jako nauczyciel i wykładowca, a jego pierwsze podróże do Afryki i Azji zainspirowały go do badania kultur „prymitywnych”.

Działalność naukowa

W 1871 roku Tylor opublikował przełomowy traktat Primitive Culture, w którym przedstawił definicję kultury jako „zestaw złożonych systemów poznawczych, emocjonalnych i praktycznych, które człowiek nabywa w toku życia”. Książka ta wprowadziła pojęcie evolucji kulturowej i stała się fundamentem późniejszych badań.

W kolejnych latach Tylor zajmował się m.in.:

• analizą magii i religii (Anthropology of Religion, 1871);
• porównawczymi badaniami nad mitologią i rytuałami;
• tworzeniem klasyfikacji kultur opartych na stopniu rozwoju technicznego i społecznego.

Główne koncepcje

Animizm

Tylor uznał animizm za najstarszy etap rozwoju religijnego ludzkości. Według niego, wiara w duchy i siły przyrody była pierwotną formą religijnego myślenia, z której wyewoluowały późniejsze systemy teistyczne.

Teoria “prymitywizmu”

Według teorii prymitywizmu, wszystkie społeczeństwa przechodzą przez uniwersalne fazy rozwoju: od łowcy‑zbieracza, przez rolnictwo, aż po cywilizację. Choć koncepcja ta była krytykowana za eurocentryzm, wywarła duży wpływ na późniejsze nurty anthropologii.

Dziedzictwo i wpływ

Edward Tylor był jednym z założycieli British Anthropological Institute (obecnie Royal Anthropological Institute). Jego prace przyczyniły się do rozwoju etnologii i sociologii, a także wpłynęły na myślicieli takich jak Franz Boas i Margaret Mead.

Do dzisiaj Edward Burnett Tylor jest uznawany za “ojca” współczesnej antropologii kulturowej, a jego pojęcia „kultura” i „animizm” pozostają kluczowymi terminami w dyskursie akademickim.

Bibliografia (wybrane pozycje)

• Primitive Culture (1871)
• Anthropology of Religion (1871)
• The Elementary Forms of Religious Life (1875) – szczegóły
• Evolution and Culture (1905)