Margaret Mead

Margaret Mead (ur. 1901 w Filadelfii, zm. 1978 w Nowym Jorku) – amerykańska antropolog, jedna z najważniejszych postaci w rozwoju antropologii kulturowej w XX wieku. Dzięki popularnym publikacjom oraz licznym wystąpieniom publicznym przyczyniła się do upowszechnienia wiedzy o kulturach nie‑zachodnich i do kształtowania debat społecznych dotyczących płci, wychowania i edukacji.

Życiorys

Wczesne lata

Margaret Rogers Mead urodziła się w rodzinie z tradycjami intelektualnymi; jej ojciec, George Herbert Mead, był wybitnym filozofem i socjologiem. Po ukończeniu Phillips Academy w Andover rozpoczęła studia na Smith College, gdzie uzyskała tytuł licencjata w 1923 r.

Edukacja wyższa

W 1925 r. po raz pierwszy przyjechała do San Francisco, aby rozpocząć studia doktoranckie w University of Chicago pod kierunkiem Ruth Benedict. W 1929 r. obroniła rozprawę doktorską pt. „Matrilineal Society of the Arapesh”, poświęconą kulturze Arapesh w Papui‑Nowej Gwinei.

Kariera naukowa

Po powrocie do Stanów Zjednoczonych pracowała w Columbia University i w Smith College, a od 1935 r. była profesorką w Barnard College, gdzie pozostała aż do przejścia na emeryturę w 1971 r.

Najważniejsze prace

Coming of Age in Samoa (1928) – studium dojrzewania w społeczeństwie Samoa, które wywołało dyskusje na temat uniwersalności ról płciowych.
Sex and Temperament in Three Primitive Societies (1935) – porównanie trzech kultur (Samoa, Nowa Gwinea, Melanezja) pod kątem ról płciowych.
Culture and Commitment (1970) – refleksje nad zmianami kulturowymi w „nowoczesnym” świecie.
Male and Female (1949) – praca podsumowująca myślenie o płci i kulturze.

Teorie i koncepcje

Mead była zwolenniczką koncepcji, że kultura kształtuje osobowość („culture determines personality”). Argumentowała, że różnice w zachowaniach płciowych nie są biologicznie determinowane, lecz wynikają z warunków kulturowych i wychowawczych. Wprowadziła pojęcie kulturowego determinismu oraz podkreślała rolę socjalizacji w procesie kształtowania tożsamości.

Kontrowersje

W latach 1960–1970 jej badania w Papui‑Nowej Gwinei zostały podważone przez badaczy takich jak Daphne Lipscomb i Richard Fry, którzy sugerowali, że Mead mogła nadinterpretować obserwacje lub przyjąć niepełne dane. Pomimo krytyki prace Mead pozostają kamieniami milowymi w historii antropologii.

Działalność publiczna i wpływ

Margaret Mead była aktywną postacią w debatach społecznych: występowała w programach telewizyjnych, udzielała wywiadów i współpracowała z organizacjami takimi jak UNESCO. Jej próby popularyzacji nauki przyczyniły się do rozwoju ruchu feministycznego oraz do zwiększenia zainteresowania antropologią wśród szerokiej publiczności.

Życie prywatne

W 1923 poślubiła antropologa Ruth Benedict. Po rozwodzie w 1930 miała dwójkę dzieci: Mary i Peter. W 1978 zmarła w swoim domu w Nowym Jorku na komplikacje po operacji.

Dziedzictwo

Margaret Mead jest uznawana za jedną z najważniejszych postaci w historii antropologii. Jej prace wciąż są cytowane w badaniach nad płcią, kulturą i społeczeństwem. W 1978 r. pośmiertnie otrzymała „National Book Award” za całokształt twórczości.

Bibliografia

Mead, Margaret. Coming of Age in Samoa. New York: William Morrow, 1928.
Mead, Margaret. Sex and Temperament in Three Primitive Societies. New York: William Morrow, 1935.
Mead, Margaret. Male and Female. New York: William Morrow, 1949.
Mead, Margaret. Culture and Commitment. New York: Harper & Row, 1970.