Joomla

Joomla (wymawiane „dżumla”) jest otwarto‑źródłowym systemem zarządzania treścią (CMS), który umożliwia tworzenie i utrzymanie różnorodnych witryn internetowych – od prostych blogów po rozbudowane portale korporacyjne. Projekt powstał w 2005 roku jako kontynuacja wcześniejszego systemu Mambo i od tego czasu jest rozwijany przez globalną społeczność programistów oraz wolontariuszy.

Historia

Projekt Joomla narodził się w wyniku rozłamu w społeczności Mambo w 2005 roku. W marcu 2005 roku grupa deweloperów, w tym Andrew Ellis oraz Brian Tomlinson, ogłosiła utworzenie nowego projektu pod nazwą Joomla!. Pierwsza stabilna wersja, oznaczona numerem 1.0, została wydana w 2005 roku. Od tego momentu projekt przyjął model open source i licencję GPL (GNU General Public License).

Architektura i technologia

Joomla opiera się na języku programowania PHP oraz bazie danych MySQL (obsługiwane są także MariaDB, PostgreSQL i SQL Server). System działa na najpopularniejszych systemach operacyjnych, w szczególności na Linuxie, Windowsie oraz macOS.

Moduły, komponenty i wtyczki

Podstawowa struktura Joomla składa się z trzech typów rozszerzeń:

Komponenty – samodzielne aplikacje zarządzające dużymi fragmentami funkcjonalności (np. com_content – zarządzanie artykułami).
Moduły – małe bloki wyświetlane w określonych pozycjach szablonu (np. menu, najnowsze artykuły).
Wtyczki – elementy dodające funkcje do innych części systemu (np. obsługa formularzy, integracja z mediami społecznościowymi).

Funkcje

Do najważniejszych funkcji Joomla zalicza się:

Wielojęzyczność – możliwość zarządzania treścią w wielu językach bez dodatkowych rozszerzeń.
System uprawnień – szczegółowa kontrola dostępu oparta na grupach i poziomach uprawnień.
Szablony – łatwe dostosowywanie wyglądu witryny przy pomocy HTML, CSS i JavaScript.
Rozbudowany menedżer mediów – przechowywanie i edycja obrazów, wideo i innych plików.
Wbudowany blog – możliwość publikowania wpisów w trybie chronologicznym.
Rozbudowany system wyszukiwania i filtrowania treści.

Rozszerzenia i społeczność

Ekosystem Joomla obejmuje tysiące darmowych i płatnych rozszerzeń, dostępnych w oficjalnym Joomla Extension Directory. Społeczność deweloperów organizuje regularne spotkania JoomlaCon oraz lokalne grupy użytkowników, które wymieniają się wiedzą i wspierają nowicjuszy.

Licencja i rozwój

Projekt jest udostępniany na licencji GNU GPL, co oznacza, że każdy może bezpłatnie pobrać, modyfikować i rozpowszechniać kod źródłowy, pod warunkiem zachowania tej samej licencji przy dalszych dystrybucjach.

Zastosowania

Joomla znajduje zastosowanie w wielu branżach, w tym w:

edukacji – uczelnie i szkoły wykorzystują system do publikacji materiałów dydaktycznych,
handlu elektronicznym – dzięki dodatkom takim jak VirtueMart możliwe jest prowadzenie sklepów internetowych,
administracji publicznej – portale rządowe i samorządowe,
media – serwisy informacyjne i blogi.

Porównanie z innymi CMS‑ami

W zestawieniu z innymi popularnymi CMS‑ami, takimi jak WordPress czy Drupal, Joomla wyróżnia się:

Średnim poziomem trudności – bardziej rozbudowany niż WordPress, ale prostszy niż Drupal w konfiguracji zaawansowanych uprawnień.
Silnym wsparciem wielojęzycznym w rdzeniu systemu.
Modularną architekturą, umożliwiającą tworzenie skomplikowanych aplikacji przy zachowaniu przejrzystości kodu.

Przyszłość

Od wersji 4.0, wydanej w 2021 roku, Joomla przeszła znaczącą modernizację, wprowadzając pełne wsparcie dla PHP 8, nowoczesny interfejs administracyjny oparty na Bootstrap oraz lepszą wydajność. Projekt kontynuuje rozwój pod nazwą Joomla! Project, dążąc do zwiększenia bezpieczeństwa i dostępności.

Linki wewnętrzne

Więcej informacji znajdziesz w następujących artykułach: System zarządzania treścią, PHP, MySQL, GNU GPL, Open source, CMS, Joomla! Project.