2021
Rok 2021 był okresem kontynuacji wielu globalnych zjawisk, które rozpoczęły się w 2020 roku, a także czasem nowych wyzwań i przełomów w polityce, gospodarce, nauce, kulturze i sporcie. Najważniejszym czynnikiem kształtującym przebieg tego roku była pandemia wywołana przez wirusa COVID‑19, której skutki odczuwały kraje na całym świecie.
Polityka i wydarzenia międzynarodowe
- W styczniu w Waszyngtonie odbyła się inauguracja prezydenta Joe Bident, który rozpoczął swoją drugą kadencję.
- W lutym w Moskwie odbył się szczyt przywódców państw członkowskich GRON, na którym podjęto decyzje dotyczące bezpieczeństwa energetycznego w Europie.
- W marcu Izrael przeprowadził trzecie wybory parlamentarne od pięciu lat, co doprowadziło do utworzenia koalicji rządowej pod przywództwem Naftaliego Ben Guriona.
- W kwietniu w Pekinie odbyła się sesja specjalna Zgromadzenia Ogólnego ONZ, podczas której omówiono postępy w walce z pandemią oraz kryzys klimatyczny.
- W sierpniu w Kijowie podpisano porozumienie pokojowe kończące konflikt w Donbasie, które zostało zatwierdzone przez Unię Europejską.
Pandemia COVID‑19
W 2021 roku pandemia COVID‑19 kontynuowała wpływ na codzienne życie obywateli, systemy ochrony zdrowia i gospodarki. Najważniejsze wydarzenia w tym kontekście:
- Rozpoczęcie masowych kampanii szczepień przeciwko COVID‑19, w tym szczepionek opracowanych przez firmy Pfizer‑BionTech, Moderna, AstraZeneca oraz chińskie Sinovac. Wiele państw wprowadziło tzw. paszporty szczepień.
- W marcu w Indiach wybuchła druga fala pandemii, zwana „drugą falą Delta”, co doprowadziło do kryzysu medycznego i międzynarodowej pomocy humanitarnej.
- W październiku WHO ogłosiło, że najnowszy wariant wirusa, Omicron, ma znacznie wyższą zaraźliwość, co spowodowało wprowadzenie nowych ograniczeń w podróżowaniu.
- W grudniu podjęto globalne zobowiązanie do zwiększenia dystrybucji szczepionek do krajów niskodochodowych w ramach inicjatywy COVAX.
Gospodarka
Gospodarka światowa w 2021 roku wykazywała oznaki ożywienia po recesji spowodowanej pandemią, ale jednocześnie borykała się z restrykcjami łańcuchów dostaw, inflacją i rosnącymi cenami energii.
- W Stanach Zjednoczonych przyjęto ustawę American Rescue Plan, której budżet wyniósł 1,9 biliona dolarów i miał na celu wsparcie rodzin, małych przedsiębiorstw i systemu opieki zdrowotnej.
- W Europie Unia Europejska uruchomiła fundusz NextGenerationEU o wartości 750 miliardów euro, skierowany do odbudowy gospodarek i transformacji ekologicznej.
- Na rynkach surowcowych obserwowano wzrost cen ropy naftowej, które w drugiej połowie roku przekroczyły 80 dolarów za baryłkę, co wpłynęło na inflację w wielu krajach.
- W sektorze technologicznym największe spółki, takie jak Apple, Microsoft i Amazon, odnotowały rekordowe przychody, napędzane wzrostem handlu elektronicznego i usług w chmurze.
Nauka i technologia
- W kwietniu NASA wystrzeliła sondę Parker Solar Probe, osiągając najbliższy dotąd odległość od Słońca.
- W czerwcu Johannesburgu odbyła się konferencja COP26, podczas której przyjęto nowe zobowiązania w zakresie redukcji emisji gazów cieplarnianych.
- W grudniu zespół badawczy pod kierownictwem Katalin Kariko uzyskał nagrodę Nobla w dziedzinie medycyny za opracowanie technologii mRNA, na podstawie której powstały szczepionki przeciwko COVID‑19.
Kultura i sztuka
Rok 2021 przyniósł wiele ważnych wydarzeń kulturalnych, mimo że wiele z nich odbyło się w formacie hybrydowym lub wirtualnym z powodu ograniczeń pandemicznych.
- W maju w Paryżu odbyły się Międzynarodowe Targi Książki, a pierwszy raz w historii wprowadzono platformę cyfrową umożliwiającą wirtualne spotkania z autorami.
- W kinie światowym dominowały produkcje superbohaterskie i science‑fiction, w tym „Spider‑Man: No Way Home” oraz „Dune”.
- W Polsce najważniejszym wydarzeniem filmowym były Festiwal Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni, gdzie nagrodzono „Powódź”.
- W muzyce duży sukces odniosła południowokoreańska grupa BTS, która jako jedyny artysta od lat 90. zdobyła miejsce na liście Billboard Hot 100 w pierwszej połowie roku.
Sport
W 2021 roku odbyło się wiele ważnych imprez sportowych, które przyciągnęły uwagę globalnej publiczności.
- Letnie Igrzyska Olimpijskie w Tokio zostały przełożone z 2020 na 2021 rok i odbyły się w dniach 23 lipca – 8 sierpnia, przy zachowaniu nazwy „Tokio 2020”.
- W piłce nożnej mistrzostwa Europy U‑21 odbyły się w Niemczech, a zwycięzcą został zespół Grecji U‑21.
- Turniej tenisowy Wimbledon powrócił po przerwie pandemicznej i wygrali go Novak Djokovic oraz Ashleigh Barty.
- W Formule 1 tytuł mistrza świata zdobył Max Verstappen, wygrywając swój pierwszy tytuł po 12 wyścigach z serii.
Śmierci i narodziny
W 2021 roku odeszli od nas wybitni przedstawiciele kultury, nauki i polityki, m.in.:
- Larry Page – współzałożyciel Google, urodzony w Lansing w 1973 roku, zmarł 5 kwietnia.
- Książę Filip – małżonek królowej Elżbiety II, urodzony w Koryfach w 1921 roku, zmarł 9 kwietnia.
- Chadwick Boseman – amerykański aktor, znany z roli Czarnoskrzydlnego Człowieka, urodzony w Anderson w 1976 roku, zmarł 28 sierpnia.
- Ruth Bader Ginsburg – sędzia Sądu Najwyższego USA, urodzona w Brooklynie
Podsumowanie
Rok 2021 był okresem przełomowym, w którym świat nadal zmagał się z konsekwencjami pandemii COVID‑19, jednocześnie podejmując znaczące kroki w kierunku odbudowy gospodarki, transformacji energetycznej oraz postępu w dziedzinie nauki i technologii. Wydarzenia kulturalne i sportowe, choć częściowo ograniczone, przyczyniły się do podtrzymania globalnej integracji i wymiany między narodami.