Russell

Russell – nazwisko anglojęzyczne pochodzące od staroangielskiego imienia Rūsel („czerwony” lub „rudy”). W kulturze zachodniej nazwisko to najbardziej kojarzone jest z wybitnym filozofem, logikiem i matematykiem Bertrandom Russell'em. Poza nim nazwisko nosi także szereg innych osób, miejsc i pojęć. Poniżej przedstawiono najważniejsze z nich.

Bertrand Russell (1872–1970)

Bertrand Arthur William Russell, hrabia Russell, urodził się 1872 roku w Wenecji, w rodzinie arystokratycznej. Był brytyjskim filozofem, logikiem, matematykiem, pisarzem i działaczem pokojowym. Jego najważniejsze dzieła to:

• Principia Mathematica (współautorstwo z Alfredem Northem Whiteheadem, 1910–1913) – fundamentalne dzieło w logice formalnej.
• Zasada racjonalności (1910) – teoria poznawcza.
• Zasada pacyfizmu (1920) – manifest antywojenny.
• Dlaczego nie mam wyobrażenia (1945) – zbiór esejów popularnonaukowych.

Russell otrzymał Nagrodę Nobla w dziedzinie literatury w 1950 roku „za jego liczne, jasne i wnikliwe opracowania dotyczące problemów ludzkości”. Był także jednym z twórców współczesnej analizy filozoficznej oraz prekursorem empiryzmu logicznego.

Inni przedstawiciele rodziny Russell

• Frank Russell (1889–1972) – brytyjski pionier w dziedzinie sztucznej inteligencji, współpracował z Alaniem Turingiem.
• Katherine Russell (1900–1991) – amerykańska działaczka praw obywatelskich, współzałożycielka NAACP w stanie Georgia.
• Richard Russell (1925–2010) – brytyjski astrofilolog, autor klasycznej monografii Historia gwiazd i mitów.

Miejsca o nazwie Russell

Nazwa Russell jest także używana w geografii:

• Russell, Kansas – miasto w stanie Kansas, założone w 1867 roku, znane z muzeum kolejowego.
• Russell, Nowa Zelandia – mała miejscowość w regionie Northland, popularna wśród turystów.
• Russell, Australia – wieś w stanie Queensland, położona nad rzeką Burdekin River.

Inne znaczenia

W kulturze popularnej i nauce termin Russell pojawia się w wielu kontekstach:

• Paradoks Russella – fundamentalny problem w teorii mnogości, sformułowany w 1901 r.
• Russell 3000 – indeks giełdowy obejmujący 3000 największych firm notowanych w USA.
• Russell Twine – fikcyjna postać z serii gier wideo BioShock.
• Russell the Terrible – popularny mem internetowy związany z psami rasy bulldog.

Patrotem i pamięć

Wielu uczonych i instytucji nosi imię Russella jako wyraz szacunku:

• Instytut Bertranda Russella przy Uniwersytecie Oksfordzkim – centrum badań nad filozofią i pokojem.
• Stypendium Russelem przyznawane corocznie studentom logiki i matematyki.
• Ulica Russell Street w Londynie, upamiętniająca wkład rodziny w kulturę brytyjską.

Wszystkie wymienione pozycje stanowią jedynie wycinek bogatego dziedzictwa, jakie niesie ze sobą nazwisko Russell.